“ Ana və Uşaq"

Mövqe

Sanki müasir insanın əsas məqsədi – əvvəlcə Yer kürəsini yararsız hala salmaq və nəhayət,  özünü məhv etməkdir.

J.B.Lamark

Bu və aşağıdakı çiçəklər haqqında söhbət gedən ərazilərdən dərilib və lentə alınıb. Yazı əvvəlcə həmin çiçəklərin nitqləndrilməsi ilə başlayır və sonra bizim münasibətimiz əks ounur

Nəbatat bağında bitməmişik biz. Hansı təbiətsevərin bağçasında  qulluq göstərilmiş bəxtəvərlərdən də deyilik . 
 Xeyirxah niyyətlərlə insan ayağı dəyməmiş, insan sığalı görməmiş dalda-bucaqlarda,   divar, daş dibində,  keçid pillələrində yaşamaq qisməti tapmış gül-çiçəklərdənik.
İndi  vətənimizin  çiçək açan vaxtıdr.  İşğaldan azad olmuş torpaqlarımız necə bəxtəvərdirlər  indi. Kəlbəcərin, Laçının, Zəngilanın, Qubadlınn, Şuşanın, Ağdamın, füzulinin   uzun illər əsarətdə yaşamış “dərdli, məlallı” dağlarında,  qaya  və yamaclarında, çöl və  çöl-meşə zaonalarında baş qaldıran  bağ səhləbi, bəlğəmotu, bənövşə, boymadərən, böyürtkən,cincilim, çobanyastığı, dağlaləsi, dağnanəsi, dəvədabanı, əvəlik, gicitkən, gülxətmi, xanımotu, xədicəgülü, itburnu, kəklikotu, qaragilə, qarağat, qarasarmaşıq, qaratikan, qaraçöhrə, qırxbuğum (yolotu) ,mərcanotu (nəmgül),  nərgizgülü, novruzçiçəyi, pərpərən, pion (buynuzbaş), pişikotu, pişiknanəsi, pıtraq, püstə,üskükotu, üçbarmaq, üzərlik, zəncirotu,   zirinc, zirə  kimi yüzlərlə  Vətən bitkisi “parıltılı şehlə dolu” ləçəklərini öz qövmü üçün açır,  daha hər gür murder sifətlərəhatəsində olmayacaq,  murder barmaqlar toxunmayacaq onlara.    
Qəlb şairimiz Məmməd Araz  nəşvü-nüma tapdığımız ana torpağımızı vəsf edərkən  çox məhrəm bir metafora işlətmiş,  Azərbaycanı  qayalarda bitən bir çiçək” kimi  ülviləşdirmişdir. 

Əslində,  bu bədii təsvirlə  Vətəni obrazlaşdırmış, qədirşünaslıq duyğularımıza  qapı   açmışdır.  Kol dibindən baş qaldırmış Bənövşə də, Lalə də, Nərgiz də  bizə Vətən andırır. Xəfər sevinclərimizin  Zəfər bayrağşna çevrildi Xarıbülbülümüz.  Adicə bir çiçəyi, kolu sevməyən torpğı da sevməz. Dədəmiz Qorqudun and-amanını da  heç vaxt unutmayaq gərək: 
“Torpağı əkmirsənsə,  qorumağa, qorumursansa əkməyə dəyməz”.
  Amma deyəsən, unuduruq axı biz bu and-amanı.  Bakıda nə qədər   yaşılllıq zolaları, yeni parkıar salınsa da,  cürbəcürə ağaclar əkilsə də,   bu  Vətın obrazlarına münasibət  devindirici deyil. Bəzi hallarda isə lap məyusluq doğurur. Biz də  bir az  əvvəldə adları çəkilmiş  gülçiçəklər fəsiləsinin “oğul-uşaqları, nəvvadələriyik”.

O qədər aqrotexniki qayğılar var ki.  Amma biz  bunların hamısından məhrum yaşadıq. Əksinə, zülm gördük, qəsd gördük.  Heç vaxt  bənii-adəmlr tərəfindən    suvarılmamışıq, gübrə görməmişik.  Əldən-ayaqdan  bir qədər  uzaq yerlərdə düzənlikdə,  kol-kosun içində yaşamaq düşüb bəxtimizə.  Böyür-başımızdan keçənlərin 90 faizi biz duya, hiss edə bilmir,  heç görmür də. Amma ayaqlayıb  keçir,qolumuzu-qıçımızı qırırlar.
  Məşhur bir xalq mahnısında  deyildiyi kimi:
Ağlama,  ceyran balası,
Sızlama, ceyrlan balası,
Gedır gözün qarası.
Soyunum, bax,  canıma,
Hamsı sevda yarası.
 Bizim vücudumuzda  zədə yeri olmayanımız yoxdur. Bütün bunlara baxmayaraq, biz əzəli və əbədi məramlarımız  yerinə yetirməkdəyk.  Tanımadıq-tanımadıq, heç kimə fərq qoymadan  bütün ruhumuzla  hamıya  təslimik.  

Çox çətin günlərimizi yaşasaq da,  kökümüzün kəsilməsinə yol verməyəcəyik. Ümid edirik ki,  kütləvi informasiya vastələri : qəzetlər, özəl kanallar, sosial şəbəkələr, nəhayət,   gərəksiz şou mövzularından əl çəkib  bu qədər  əhəmiyyətli məsələnin təbliğinə ayrılacaqlar.  İnsanları, xüsusən yetişməkdə olan nəsilləri  ətraf mühitin mühafizəsinə   məsul etməyə çalışacaqlar.
 Maarifləndirmə, təbliğat və təşviqatla yanaşı, yerlərdə də  bu istiqamətdə    məsuliyyət mühiti yaratmaq lazımdır. İnsanlar, nəhayət, ölkənin paytaxt şəhrində yaşamağın sevincini və məsuliyyətini daşımağa cavabdeh olmalıdır.
Yoxsa, kim evini təmir edirsə,  evdən çıxmış  daş-kəsəyi  gətirib tökürlər ətrafdakı  ərazilərə. Magistral yolu süpürən  kommunal işçiləri də əllərinə keçənləri zərəsizləşdirib sahədən uzaqlaşdırmaqdansa,   baxımsız qalmııq deyə,  biz tərəfə atırlar. Bura  vertslyotla bir şəxsi özündən xəbərsiz  gətirib bura düşürsələr, dünyasında inanmaz ki, bura ölkənin baş şəhəridir. Yolun bu üzündə 48 və 08 nömrəli  ümumtəsil məktəbləri yerləşir. Bu məktəblər  çökəkdə olduqlarından  pəncərədən  eybəcər, ürək bulandıran, ən ciddisi isə pedaqoji  prosesin keyfiyyətini  çox mənfi təsir göstərir.   Bu yamacları laləzarlığa çevirmək olmazmı, amma it  zir-zibillər, it yuvaları,  sal daşlar illərdir  vahimə yaratmaqda davam edir. Bundan da  acınacaqlısı odur ki, bəşəriyyətin başı üzərini almış ekoloji fəlakətlərin  həllni    bugün belə lqeydliklərin  əhatəsində  formalaşan yeni nəsillərdən  gözləmək  sadəlövhlükdən başqa bir şey deyildir.  Elə bu ik məktəbin şagirdlərinin güçü ilə buranı Məktəb prkına çevirmək olmazmı, şöl dərslərini  burada  keçmək olmazmı?

  Onu da qeyd edək ki, yolun binanın həyət tərəfində olan hissəsində də  vəziyyət  ürək açan deyil. Bir neşə il əvvəl  cəngəlliyi xatırladan ərazini  keyfiyyətli şəkildə etməsələr də,  normal hal gətirmişdilər, sakinlər gec də olsa, bir yaşıl mühit qazanmışdılar.  Amma bir il keçməmiş  yenə  geriyə  doğru yönəldik. Daha çox asosial hərəkətləri yniyetmə və gənclər törədir.dağıdır. Bir adamın tükü tərpənmir.  Nə  bələdiyyələr, nə  Mənzil İstismar sahəsi, nə  polis şöbəsinin aidfiyyəti qurumlar bu  yöndə bir addım atmırlar.  Belə davam edərsə,   uzağı   bir ilə bu yerlər 3 il əvvəlki vəziyyətinə  qayıdacaq.  

Görülmüş işləri heç kim inkar etmir. Amma bu işlər sakinlərə rahatlıqdan daha çox əsəb gətirmiş, qarşıdurmalar yaratmışdır. Bu şəkillərə diqqət yetirək:

Bu dağıtmağı, sındırmağı edənlər məktəb uşaqlarıdır. Məktəbdə bunlara təbiətin, yaşıllığın əhəmiyyətini öyrətmirlərmi?