“ Ana və Uşaq"

5. 1960-cı illərdə çimərlik geyimləri neylon və likra parçalardan istehsal olunmağa başladı. Həm də alt paltarları kimi, bədənə kip oturan modellər istehsal olunmağa başladı.

Alt paltar üslubunda istehsal olunan belə  modellərin bədəni bükdüyü müşahidə edildi. Bu illərdən sonra isə üzgüçülük modası hər 10 ildən bir dəyişməyə başladı. Bu libaslara  əlavə xətlər  daxil edilsə də, bu ana xəttlərə hələ də əməl olunur …

1951-ci ildə ilk dəfə olaraq “Bikini Festifalı”  keçirildi, lakin cəmiyyətin  bikiniyə münasibəti hələ   heç də xoş olmadığı üçün onun adı “Dünya Gözəllik Yarışması” ilə əvəz edildı.  

1951-ci ildə Londonda keçirilən bu yrəşmadan sonra bir çox ölkədə bikini qadağan edildi. Vatikan isə bikinini dinə zidd olaraq elan etdi. 1946-cı idə Roma Papası onu “günahkar”adlandırmışdı.

Ancaq bikininin yaradıcısı Réard  ilk dəfə 50 mindən çox fanat məktubu almaqla cəsarətlə rezonans doğuran bir reklam ilə işə  başladı.

1957-ci ildə Brigitte Bardott, Cannes   festivalı zamanı Fransanın cənub sahillərində bikinidə poz verərək böyük bir sensasiyaya  doğurdu.

1960-cı ildə Bryan Hyland, olduqca məşhur mahnısı “Itsy Bitsy Teenie Weenie Yellow Polka Dot Bikini” ilə diqqət mərkəzinə düşdü, iki il sonra Ursula Andressin ilk James Bond filmi “Dr. Xeyr filmində canlandırdığı Honey Ryder obrazı ağ kəmərli bikinidə göründü. Andress bu bikini 2001-ci ildə Londonda 61.500 dollara auksion etdi.

“Playboy” jurnalı 1960-cı ildə ilk dəfə bikini ilə tirajlandı.

6.70-80-ci illərdə bikinilər daha kiçik oldu və tək parça mayo yenidən məşhurlaşmağa başladı.

1963-cü ildə “Beach Party” filminin ulduzu Amerikalı aktrisa Annette Funicello çəhrayı bikinidə göründü. 60-cı illərin ən yaxşı vokal qruplarından biri sayılan “Beach Boys”, mahnılarında “bikinili qızlar” dan istifadə etməyə başladılar və bikinilər   çox keçmədi ki,  daha  populyar oldu.

7. 1988-ci ildə bikininin yaradıcısı Réard şirkəti fəaliyyətini dayandırdı, lakin bikini populyarlığını itirmədi. Artıq  qadınlar 90-cı illərdə daha rahat çimərlik  geyimləri tapa bilirdilər.

8. Tədricən   seksual olan bikini  film ekranından  izləyicilərini təəccübləndirməkdə davam etdi. 2003-cü ildə Demi Murun “Çarlinin mələkləri” filmindəki bikini gəzintisi dövrün ən çox danışılan mövzularından biri oldu. Bu səhnə  “Mur karyerasında canlanma  qapısını açdı”,- deyə  dillərdə söyləndi.

2010-cu ildə dünyaca məşhur model Eva Herzigova  retro görünüşlü dəri bikini ilə Adriana Degreasın moda nümayişində görünəndə, ilk dəfə bikininin çimərlik kostyumu kimi deyil, həm də paltar kimi geyilə biləcəyi müzakirə edildi.

 20-ci əsrin  sonları, 21-ci əsrdə müxtəlif  çimərlik geyimləri modellərində  dəyişikliklər xarakterikdir, bir qədər kreativ  baxışlar da var bu modellərdə. Amma onun alt mənası da var idi və bu, çimərlik geyimi istehsalçılarının  maraqlarına tam uyğun idi. Bu gün belə müxtəliflikdə asanlıqla retro, yüksək bikini və digər bir çox üslub tapa bilərsiniz :hər çimərlik mövsümü  bikini və çimərlik geyimləri  modelləri ilə şıx birləşmələr yaradılır.

Geyim istehsalı texnologiyasındakı inkişaf, yeni tərkibli xammal vasitələri çimərlik geyimlərinin, ümumilikdə  bütün paltarların  həm keyfiyyətində, həm modelində  yeni mərhələyə qədəm qoydu. Həm də bolluq yarandı. İndi geyim əşyalarını çəki ilə satırlar. İstehsal  texnologiyasındakı  bugünkü inkişaf  paltarları ucuzlaşdırıb onları hər kəs üçün əlçatan  bir əmtəəyə çevirişdir. Olsun. Hər şey insan üçün əlçatan olsun. Dünyada nə varsa, insana  aid olmalıdır. Amma insanlar praktik şeylər, asudə vaxt macəralarəna, həyatın zahiri keyfiyyətlərinə həddindən artıq bağlanmamalıdırlar. Hər bir yenilik ağıla əsaslanmalı, elmi həqiqətlərdən qaynaqlanmalıdır.

Onsuz da    geyim istehsal edən müəssisələr  hər  mövsümə uyğun  hər gün bir yenilik sorağındadır. Onlar bazarlarını itirməmək, eləcə də daha yeni bazarlar əldə etmək üçün xüsusi   qruplar yaradırlar : dizaynerlər, marketinqlər,   reklamçılar.  Bu qrplar yeni ideyalar tapmaq üçün istehsal saxələrindən  çölə-bayıra çıxırlar. İdeyalarını küçələrdə, azadə yerlərdə: dəniz sahillərində, ziyafət və toplantılarda  axtardılar. Çünki küçələr sərhədsiz sərbəstlik olan yerlərdir. İnsanlar  istəklərini  kənarda – məhz  sərəst olduqları yerdə daha   əhatəli kəşf etmək olur. Dizaynerlər, modelyerlər   edəcəkləri yenilikləri, yeni   məhsulların mahiyyətini, qrafik həllini də əvvəlcə xəyallarında  belə mühirlərdə  ətə-qana  doldurdular  və  sonra  bunları   yeni   dizaynda   çoxaldıb yenidən küçələrə, parklara  göndərirlər.

Əlbəttə, yeniliklər gözəldir. Çünki  bütün  yeni  baxışlar insanlara xoşbəxtlik vəd edir. Fəqət, xoşbəxtlik  ideyaları, ona uzanan əllər, ona dikilən baxışlar əxlaqi, mədəni dəyərlərə qarşı fərqli bir estetika  nümayiş etdirməməlidir, əsl mənəvi gözəllik  zahiri gözəlliyə   də təslim olmamalıdır.   Bunlar üst-üstə düşmədiyindən,  hər bir yenilik , o cümlədən  çimərlik geyimlərielə ilk   başlanğıcdan  müxtəlif irad və etirazlarla, qadağalarla qarşılaşmışdır və qarşılaşmaqda davam edir.

XX  əsrin əvvəllərində Almaniyada  əxlaq polisi varmış və onlar  qısa  yubka geyənlərə  qarşı   qadağalara necə əməl edilməsinə nəzarət edirmiş.Onlar küçədə, nəqliyyatda, vağzalda şübhələndikləri  qadınların ətəklərini  dizdən aşağı və ya topuqdan yuxarı səviyyəsini ölçür,   qaydanı pozanlara  qarşı müvafiq tədbirlər görürdülər.

Onda dəniz sahilində çılpaq çiyinlərlə və ya uyğun olmayan uzunluqda çimərlik paltarında görünsəniz, birbaşa cərimələnir və yaxud həbs olunurdular

Musiqi sahəsi, şəhərlər və gəlirlər sürətlə inkişaf etsə də, çimərliklərdə vüçudlarının çox hissəsini  göstərmək ciddi qınaqla qarşılanır, inzibati tənbehetmələrlə  nəticələnirdi. Xanımlar  geyim alarkən və yaxud tikdirərkən müvafiq  ölçünü mütləq   nəzərə alırdılar. Çünki onlar özləri bunu etməsəydilər, küçədə,  hər hansı ictimai yerdə testdən keçməli olurdu və testdən  keçmədikləri təqdirdə çətinlik cərimələnirdilər.

Harda üzgüçülük paltarına bənzəyəcək bir paltar geyinmiş qadına rast gəlinsəydi,  ictimai yerlərdə  bu şəkildə geyinməyin qadağan edilməsinə görə həbs olunurdular.

  Bütün bunlar olub  keçən əsrin 50-ci illərinə qədər, həm də Avropa  ölkələrində. Bəs  nədən Avropa indi həmin qadağaların fərqində deyil və sərhədsiz açıq-saçıqlıq Avropa ölkələrində şahə qalxır. 

Amma bu gün dünyada, xüsusən də Avropada çoxlu  sayda çılpaq çimərliklər var, nudistlər üçün ən sevilən  istirahət məkanları  mövcuddur: Xorvatiyada, Kanadada, Yunanıstanda, Fransada, Meksikada, Braziliyada, Taylandda və sair  ölkələrdə . Onların baxışları, fəlsəfəsi “nudizm” adlanır.  Guya  nudistlər   təbiətə hörmət əlaməti olaraq özlərini də təbii hallarına gətirərək təbiətlə  harmoniyada yaradırlar. Bunların Beynəlxalq federasiyaları var. Nudistlər ətraflarınayalnız paltarınızdan qurtulduqdan sonra  daha rahatlıq hissi  tapacaqsınız motivasiya edirlər. Fikir verirsinizmi, bizdə  bəlkə dəXXəsrin  60-70-ci illərinə qədər  çimərlik geyimi anlayışı  olmayıb, nə olubsa, elə avropalıların özündə olub.Həm  də    çimərlik geyiminə, çiməlikdən  kənar yerlərində  çimərlik geyimlərinə  yaxın  stildə  geyinənlər təpki ilə, cəza ilə qarşılaşdığı halda, indi həmin bu avropalılar  çılpaqlığı  təbliğ  edirlər.

 Vaxt vardı ki, Azərbaycan qadını  saçını naməhrəm görərdisə, həyadan küz almasına   dönərdi: qıpqırmızı. İndi də çoxdur. Fəqət, az da olsa   elələri də  var  ki, “model”, “aktrisa”, “müğənni” kimi peşə adlarına  sığınıb  belə geyimlərə maraq göstərir, belə rəsmlərini paylaşır, həm də  cəmiyyətin  baxışlarına zidd gedirlər.

 Təbii ki, biz  jurnalımızda bu tipli mövzulara  çox ehtiyatla yanaşırıq. Biz jurnalın hər bir yazısında   qadınlarımıza hörmətlə yanaşmışıq, bu adın qarşısında həmişə   böyük  məsuliyyət daşımışıq. Bütün yazılarımızda   Azərbaycan  Qadınlarının  adına səcdə etməyə layiq olan obrazını  yaratmışıq.

 Bu yazı  da sırf məlumat  kimi təqdim edilir.

 Hər halda, dinimiz ən böyük Münsifdir, Haqq tərəzisidir. Dini  dəyərlərimizə görə örtülü  olanlar daha qiymətlidir. İnsan adına  yaradılan və yaradıcılaq hər vasitədən istifadə edilməlidir.  Amma bu istifadəyə tam olaraq insanın fəaliyyət və rahatlığı üçün  ehtiyac  duyulmalıdır.

Azərbaycan  qadını fiziki rahatlıq axtarmaz, fəal  hərəkət edərəm deyib,  geyiminin üstündən yüngülləşdirməz. Gün bişirsə belə,  yenə hansısa birini çıxarmaz. Mənəvi rahatlıq istər. Bunu avropalıya söyləməklə, onsuz da, bilən deyil. Bunu, bəxtəvər başına, ancaq Azərbaycan əri bilər. İntenet yazılarında belə epizoda rast gəldim ki, Qarabağ müharibəsində əri şəhid olan  gəlinlərimiz olub, həkimə müraciət ediblər ki, tibbi yolla  onları  qadınlıqdan məhrum etsinlər.

Fərizə 20 yanvarda  niyə intihar etmişdi: lap namuslu, ailəcanlı bir  kimsə 3-5 il sonra  ona   evlilik təklifi edə bilməsin.

Azərbaycan Qadınının fəlsəfəsi budur. Bu gün müəyyən acılı  hallar da baş verir.  Amma belə hallar  bizim qadınlarımız üçün xarakterik hal deyil. Bunlar hamısı  bizim mənəviyyatımıza  Qərbdən sitayət etdi.

Azərbaycan Qadınları döyüşlərdə şəhid olmuş ərinin nəşini son mənzilə öz çiyinlərində apardı və and içdi ki, bu sevgiyə sadiq qalacaq,  bu sevgidən nəşət etmiş ciyərparalarını oların istədikləri kimi böyüdəcək. Bütün Azərbaycan ərlərinin  ürəyində bu xatircəmlik var.

Eşq olsun.