Təbiət – yaşıl sipərimiz

“Yaşıl Paytaxt” Avropada ekoloji cəhətdən sağlam və davamlı şəhər inkişafı təcrübələrini təşviq etmək üçün hər il Avropa Komissiyası tərəfindən verilən təyinatdır. 2010-cu ildən bu yana yüksək ekoloji standartlara, ətraf mühitin yaxşılaşdırılmasına və davamlı inkişaf hədəflərinə malik şəhərə layiq görülüb.”Yaşıl paytaxt” dedikdə, adətən, ətraf mühitin qorunmasına və davamlı inkişafa xüsusi diqqət ayıran, ekoloji cəhətdən təmiz şəhərlər nəzərdə tutulur. Dünyada belə şəhərlərə bir neçə nümunə göstərmək olar, məsələn, Kopenhagen, Stokholm, Oslo, Vankuver və s. Bu şəhərlər yaşıl infrastrukturun inkişafı, təmiz enerji mənbələrindən istifadə, ictimai nəqliyyatın təşviqi və ekoloji təmizlik sahəsində qabaqcıl təcrübələri ilə seçilir.

“Yaşıl paytaxt” termini həmçinin, Avropa Komissiyasının hər il elan etdiyi “Avropanın Yaşıl Paytaxtı” (European Green Capital Award) mükafatı ilə də əlaqələndirilir. Bu mükafat, Avropa Birliyinin yaşayış üçün ən yaxşı şəhərlərini tanıyır və onlara nümunə kimi təqdim edir.

Yaşıl paytaxtların əsas xüsusiyyətləri:

Yaşıl infrastruktur: Şəhərdə yaşıllıq sahələrinin, parkların, yaşıllıq zolaqlarının olması və onlara qulluq edilməsi.

Təmiz enerji: Bərpa olunan enerji mənbələrindən (günəş, külək, su) istifadənin artırılması.

Ekoloji cəhətdən təmiz nəqliyyat: İctimai nəqliyyatın təşviqi, velosiped yollarının genişləndirilməsi, elektrikli avtomobillərin istifadəsinin dəstəklənməsi.

Tullantıların idarə edilməsi: Tullantıların təkrar emalı, tullantıların minimuma endirilməsi.

Su və hava keyfiyyəti: Şəhər suyunun və havanın təmizliyinin qorunması.

Vətəndaşların iştirakı: Ətraf mühitin qorunması ilə bağlı tədbirlərdə vətəndaşların fəal iştirakının təmin edilməsi.

Nümunələr:

Kopenhagen (Danimarka):

“Avropanın Yaşıl Paytaxtı 2014” mükafatının sahibi. Yaşıllaşdırma, velosipedlərin istifadəsi və təmiz enerji sahəsində irəliləyişləri ilə tanınır.

Stokholm (İsveç):

“Avropanın Yaşıl Paytaxtı 2010” mükafatının sahibi. Yaşıl infrastruktur, təmiz enerji və tullantıların idarə edilməsi sahəsində qabaqcıl şəhər.

Oslo (Norveç):

“Avropanın Yaşıl Paytaxtı 2019” mükafatının sahibi. Şəhərin mərkəzində avtomobillərin hərəkətinin məhdudlaşdırılması, elektrikli nəqliyyatın təşviqi və təmiz enerji istifadəsi.

Vankuver (Kanada):

“Dünyanın Yaşıl Şəhərləri” siyahılarında yüksək yerlərdə qərarlaşır. Parklar, yaşıllıqlar, təmiz hava və su keyfiyyəti ilə seçilir.

Qrenlandiya:

Adının “yaşıl torpaq” mənasına gəlməsinə baxmayaraq, buz örtüyünün böyük hissəsini təşkil edir.

Qeyd: Yazı tərcümə yolu ilə təqdim olunur.