Tarixi gerçəyə çevrilmiş bir inamın ifadəsi: “Bir kərə yüksəlmisən, əbədiyyət sənindir” — Süleyman Abdullanın “Azərbaycan bayrağı”şeirinin yaratdığı assosiativlik

Baş redaktordan

Azərbaycan bayrağı


Sən,ey gözümün nuru,
Ürəyimin qüruru…
Sən, ey canımın canı, qəlbimin iftixarı,
Sən, ey ucadan uca, zirvələrin vüqarı…
Biri Qərb, biri Şimal,- qoşa qalam Şahdağı,
Azərbaycan bayrağı!
Savalanlı,Talışlı, Salavatlı,- varımsan,
Qürurlu Babadağım, Kəpəzim, Qoşqarımsan.
Qapıcıq,- ordu yerim, leşkərim,sərdarımsan,
İrəvana varan gün qorxudan çatlar yağı!
Azərbaycan bayrağı!
Şah nəğməm Xan Arazın, dəli Kürün səsidir,
Halal ruzi Muğanın, Milin müqəddəsidir.
Xəzərin gözəlliyi Tanrının müjdəsidir,

Adıntək çox uludur Vətənin pak torpağı,
Azərbaycan bayrağı!
Gün gələr Qarabağın ağ edərsən baxtını,
Qaytar öz qüdrətinə Xətainin taxtını!
Məğribdən Məşriqəcən dalğalanan vaxtını,
Görüb, sevincim olsun ömrümün ən xoş çağı,
Azərbaycan bayrağı!
Siması güldən gözəl, nur yağan camalın xoş,
Məqsədin-məramın xoş, ərkanın-kamalın xoş,
Əhdin düz, andın təmiz, yolun haqq, amalın xoş,
Ey,dilimin, dinimin, xalqımın ruh dayağı,
Azərbaycan bayrağı!
Göyündə tarixlərin zəfər çələngi vardır,
Qırmızında qanımın zamanla cəngi vardır,
Yaşılında ruhumun təmizlik rəngi vardır,
Səkkizguşəli ulduz, hilaldır nur çırağı,
Azərbaycan bayrağı!
Uğrunda fəda getdi çox ərlər, çox ərənlər,
“Haqq məndədir!”-
Söyləyib haqqa yol göstərənlər,
Azadlığın namınə ölümə döş gərənlər,
Əyilməzdi, məğrurdu Rəsulzadə sayağı,
Azərbaycan bayrağı!
Səcdənə durdum sənin, etdim biət,- sənindir,
Dünyaya sülh hayqıran ən xoş niyyət sənindir!
Bir kərə yüksəlmisən, əbədiyyət sənindir,
Yüksəl, ucal, dalğalan, ey bayraqlar bayrağı!
…Azərbaycan bayrağı!!!
…Azərbaycan bayrağı!!!
2014-2016.
*Şeir bayraqdakı ulduz səkkizguşəli olduğuna görə 8 bənddən ibarətdir.

Süleyman Abdullanın “Azərbaycan bayrağı” şeiri çağdaş poeziyamızın ən güclü vətənpərvərlik nümunələrindən biridir. Şeir bayrağı, sadəcə, parça və ya rəng yığını kimi deyil, canlı varlıq, ruh, namus, qan yaddaşı, gələcək ümid kimi təqdim edir. Birinci bənddən axıra qədər şair bayrağa “sən” deyə müraciət edir; bu, klassik Türk-İslam ədəbiyyatında sevgiliyə, peyğəmbərə, vətənə edilən xitabın ən uca və ali formasıdır. Bayraq burada Ana, sevgili, övlad, qəhrəman, müqəddəs bir varlıq səviyyəsinə qaldırılır.Rənglərin mənası çox dəqiq və orijinal şəkildə açılır: Göy – tarixlərin zəfər çələngi, Qırmızı – qan və mübarizə, Yaşıl – ruhun təmizliyi, Hilal və səkkizguşəli ulduz – nur çırağı. Bu təfsir həm ənənəvi, həm də şairə məxsus yeni çalarlar daşıyır.Coğrafi adlar (Şahdağ, Savalan, Talış, Babadağ, Kəpəz, Qoşqar, Qapıcıq, Araz, Kür, Muğan, Mil, Xəzər) şeiri Azərbaycanın hər qarış torpağı ilə bağlı canlı xəritəyə çevirir. İrəvan və Xətainin adı açıq şəkildə çəkilir, bu da şeiri sadəcə nostalji deyil, gələcəyə iddialı baxış edir.“Gün gələr Qarabağın ağ edərsən baxtını / Qaytar öz qüdrətinə Xətainin taxtını!” misraları şeirin yazıldığı 2014-2016-cı illərin ruhunu dəqiq əks etdirir: hələ 44 günlük müharibə olmamışdı, amma şair qəlbi ilə qələbəni görürdü. Bu gün oxuyanda adamın ürəyi titrəyir, çünki o gün gəldi, bayraq həqiqətən Qarabağda dalğalandı. Rəsulzadəyə edilən işarə (“Əyilməzdi, məğrurdu Rəsulzadə sayağı”) bayrağın 1918-ci ildə ilk dəfə qalxmasından bu günə qədərki mübarizənin davamlılığını göstərir. “Bir kərə yüksəlmisən, əbədiyyət sənindir” misrası isə artıq tarixi gerçəyə çevrilmiş bir inamın ifadəsidir. Şeirin dili çox axıcı, ritm güclü, qafiyələr təbii və zəngindir. Xalq dilinin ən gözəl nümunələri (“qürurlu Babadağım”, “leşkərim, sərdarımsan”, “yağı” və s.) şeiri həm yüksək ədəbi, həm də xalqın dilindən çıxmış kimi səmimi edir.
Nəticədə, bu şeir Azərbaycanın son 30 ilində yazılmış ən təsirli bayraq himni hesab oluna bilər. Mitinqlərdə, məclislərdə, hətta döyüş meydanında oxunub, oxunur və oxunacaq. Çünki bu şeir , sadəcə şeir deyil, bir millətin qəlbindən qopub gələn anddır. Qədirşünaslıq duyğularımızı alovlandıran AND. Şeirin 6-cı sinif dərsliyində yer alması gələcək Natiq Qasımovların yetişməsinə vısilə olacaqdır.


P.S. Natiq Qasımov Azərbaycanın ucqar bğlgələrindən olan Gədəbəyin Kiçik Qaramurad kəndində doğulub, Bayraq sevgisi ilə kəndinin adın Böyük Vətənin tarixinə həkk etdi. Milli Qəhrəman adına layiq görüldü. S.Abdulla da Gədəbəy rayonundandır. I Qarabağ müharibəsinin iştirakçısıdır. Onun bayraq sevgisi, sadəcə, təsvir ola biməzdi. Bu sevgi Süleymanın da, onun bütün silah qardaşlarının da təslimiyyətidir.