“ Ana və Uşaq"

Yaşlanma, insanın fiziki xüsusiyyətləri və bioloji funksiyalarının metabolik stresə uyğunlaşma qabiliyyətinin azalmasıdır.

Yaş artdıqca orqanların fəaliyyətindəki azalma qismən bu orqanlardakı hüceyrələrin itirilməsindən qaynaqlanır, çünki hüceyrələr özlərini bərpa etmək üçün kifayət qədər sürətlə çoxala bilmirlər.

Bir çox orqan yaşla funksionallığını itirir. 65-74 yaşlı amerikalıların dörddə biri kor kimi təsnif edilir. Eyni yaş qrupundakı insanların yarıdan çoxu karlardır.

Yaşlanma çox vaxt qısamüddətli yaddaşı və xarici qıcıqlara reaksiya müddətini təsir edir, bu da yaşlı insanların son zamanlar baş verənləri xatırlamalarını və ya ətrafdakı xarici faktorlara reaksiya verməsini çətinləşdirir.

Bəzi gen fəaliyyətlərini geri qaytarmaq, insan yaşlanmasının müalicəsi ola bilər.

*****

Yaşlı insanların ürək döyüntüləri dəqiqədə 150-ə qədər ola bilər: gənclərdə bu 200-ə qədər çıxa bilər.

Ürək xəstəliyi yaşla birlikdə ürəyin işləmə qabiliyyəti azaldığından, 65 yaşdan yuxarı insanların ölümünə səbəb olan əsas xəstəlikdir.

Ürəyiniz tərəfindən vurulan qan miqdarı 90 yaşında təxminən 50% azalır.

Yaşlı insanların böyük bir hissəsi cinsi cəhətdən daima iş üçün məşğul olan orta yaşlı insanlardan daha çox aktivdir.

*****

Yaşlanma ilə insan gözünün diqqətini uzaq və yaxın şeylər arasında dəyişməsi çətinləşir. Daha çox yaxını görə bilməmək “presbiyopiya” (Presbiyopiya -obyektləri yaxından görməyinizi və ya üzərində cəmləşməyinizi çətinləşdirən, yaşla əlaqəli ümumi bir görmə pozğunluğudur) baş verir.

İşığa həssaslıq artır, qaranlıqda görmə qabiliyyəti yaşla azalır.

İnsanlar yetkinlik yaşına çatdıqda, təxminən 25 yaşından sonra yaşlanmağa başlayırlar.

*****

Göz bəbəyi yaşla kiçikləşir və görmə çətinləşir.

  *****

Yaşlı insanlar yüksək tezlikləri eşidə bilmirlər; 65 yaşdan yuxarı insanların çoxu 10 khz tezlikdə səslər eşitmirlər. Sağlam bir gənc, saniyədə 20 khz-ə qədər olan səsləri eşidə bilir.

*****

Dildəki dad qönçələri yavaşca ölür və yaşlandıqca yenilənə bilmir. Başqa sözlə, yaşlandıqca ləzzət itkisi olur.

Bəzi elmi araşdırmalar ağrı həssaslığının 70 yaşdan sonra bir az azaldığını göstərmişdir.

*****

İnsanlar yaşlandıqca dəri elastikliyini itirir.

  *****

Qadın cinsi hormonları dəriyə tətbiq olunduqda, dəri hüceyrələrinin bərpasına və elastikliyini artırmasına kömək edə bilər.

*****

1900-cü illərin əvvəllərində, kişi cinsi hormonlarını cavanlaşdırmaq üçün heyvan cinsi hormonları insanlara nəql edildi, lakin bu təcrübə səyləri effektli nəticə vermədi.

*****

Alimlər yetkin hüceyrələri embriona bənzər hüceyrələrə çevirən genləri dəyişdirməyə çalışdılar. Yeni alınan genlərə enjekte edilmiş siçanlar, iynə vurmayan siçanlardan daha yavaş qocaldı və zədələnərək daha tez sağaldı.

Sümüklər yaşlandıqca kalsiumu itirir və onları daha həssas edir.

*****

Sümüklərdəki kalsium və mineral səviyyələrini təsir edən yaygın bir xəstəlik olan osteoporoz, kişilərə nisbətən qadınlarda daha çox təsadüf olunur.

*****

Bədənin qocalması ilə tənəffüs çətinləşir, çünki nəfəs ala bilən və ciyərlərdə yığılan hava miqdarı zamanla azalır.

Siqaret çəkmək ciyərlərinizi qocaldır. Klinik tədqiqatlarda siqaret çəkənin ağ ciyərləri eyni yaşda siqaret çəkməyənlərə nisbətən 10-15 yaş böyük görünür.

İdmanla məşğul olan yetkinlərdə yaşlandıqca ürək-damar xəstəlikləri daha az olur. İdman, ürək-damar xəstəlikləri riskini azaldır.

*****

Cinsi aktivlik yaşla azalır; Amerikada 20 yaşındakı evli cütlüklər həftədə dörd dəfə, 60 yaşlarında evli cütlüklər həftədə bir dəfə cinsi əlaqədə olurlar.

*****

Progeriya (Erkən Yaşlanma Xəstəliyi) erkən yaşlanma əlamətlərini göstərən bir xəstəlikdir. Progeria xəstələrinin əksəriyyəti keçəldir, incə dərilidir və ümumi əzələ yorğunluğu yaşayır. Çoxu yetkinlik yaşına çatmadan ürək-damar xəstəliklərindən ölür.

Qeyd: Yazı internet məlumatları əsasında təqdim olunur