Sərbəst səhifə

Hər ay kommunal xərclərə baxarkən “bu qədər elektrik enerjisi haradan sərf olundu?” deyə düşünürsünüzsə, tək deyilsiniz. Əksəriyyətimiz evdə ən çox enerjini hansı cihazların yandığını bilmir və bəzi vərdişlərimiz fərqində olmadan büdcəmizə zərər vurur. Bəs evdə ən çox elektrik sərf edən cihazlar hansılardır və televizor kimi gündəlik istifadə etdiyimiz əşyalar bu siyahının harasındadır?Bu yazıda evdə enerji istehlakının əsas səbəbkarlarını nəzərdən keçirəcək və cibinizə qənaət edəcək bir neçə sadə, lakin təsirli üsulla tanış olacağıq. Oxumağa davam edin ki, aylıq xərclərinizi optimallaşdırmağın yollarını kəşf edəsiniz!

Evdə ən çox elektrik enerjisi istifadə edən cihazlar əsasən qızdırıcı və soyuducu funksiyası daşıyan, həmçinin uzun müddət fasiləsiz işləyən avadanlıqlardır.

Ən çox enerji sərf edən məişət çihazları

1. Kondisioner və elektrik qızdırıcıları (konvektor, radiaor, istilik nasosu): İqlimdən asılı olaraq evin ən böyük enerji istehlakçısıdır (saatda 1000 – 3000 Vt).
2. Elektrik su qızdırıcısı (Boyler / Ariston): Suyu davamlı olaraq yüksək temperaturda saxlamaq üçün böyük miqdarda enerji sərf edir (saatda 1500 – 2500 Vt).
3. Paltarqurudan maşın: Həm güclü mühərrik, həm də yüksək istilik elementi işlətdiyinə görə qısa müddətdə çox elektrik yazır (saatda 2000 – 4000 Vt).
4. Paltaryuyan və qab-qacaq yuyan maşın: Xüsusilə suyu yüksək dərəcədə yuyarkən enerjinin böyük hissəsini suyun qızdırılmasına sərf edir (saatda 1500 – 2400 Vt).
5. Elektrik sobası və dəmir çaydan (Kettle): Çaydan qısa müddət işləsə də, işlədiyi anlarda yüksək güc (1500 – 2200 Vt) çəkir. Elektrik plitələri və sobaya da bu aiddir.
6. Soyuducu: Anlıq gücü çox yüksək olmasa da (100 – 200 Vt), 24 saat fasiləsiz işlədiyi üçün aylıq büdcədə hiss olunacaq paya sahibdir.

Televizorun bu sıradakı yeri

Televizor ən az enerji sərf edən məişət cihazları sırasındadır və siyahının aşağı hissəsində yer alır.

• Enerji sərfiyyatı: Müasir “LED”, “OLED” və ya “QLED” televizorlar ekran ölçüsündən asılı olaraq saatda təxminən 50 – 150 Vt (0.05 – 0.15 kVt/saat) elektrik enerjisi işlədir.
• Müqayisə üçün: 1 saatlıq çaydan qaynatmaq və ya 15 dəqiqə fen işlətmək, müasir “LED” televizorun 10–15 saat işləməsinə bərabər enerji aparır.
• Qədim modellər: Əgər evdə köhnə nəsil böyük kassetli (CRT) və ya ilk nəsil plazma televizor varsa, onlar saatda 200–400 Vt enerji sərf edə bilər, lakin onlar da boyler və ya kondisionerlə müqayisədə azdır.

Xülasə: Televizor gün boyu açıq qalsa belə, aylıq elektrik təsərrüfatınıza təsiri minimaldır. Əsas diqqəti istilik verən cihazlara və su qızdırıcılarına yönəltmək lazımdır.

Elektrik enerjisinə qənaət etmək və kommunal xərcləri azaltmaq üçün ən təsirli məsləhətlər:

Boyler və su qızdırıcıları: Su qızdırıcısının dərəcəsini 50–55°C civarında saxlayın. Yüksək dərəcə həm ərp yığılmasını sürətləndirir, həm də əlavə enerji tələb edir.

Soyuducu rejimi və yerləşməsi: Soyuducunu sobaya, radatora və ya birbaşa günəş işığı düşən yerə yaxın qoymayın. Arxasındakı hava dövranı üçün divarla arasında 10 sm məsafə saxlayın. Ərzaqları soyuducuya tam soyuduqdan sonra qoyun.

Paltaryuyan və qab-qacaq yuyan: Cihazları tam dolmadan işə salmayın. Paltarları imkan daxilində 30–40°C temperaturda yuvaraq enerjiyə böyük ölçüdə qənaət edin (enerjinin 90%-i suyun qızdırılmasına gedir).

“Gözləmə rejimi” (Standby): Televizor, mikrodalğalı soba, noutbuk və telefon adaptolarını istifadə etmədikdə rozetkadan çıxarın və ya açarlı uzadıcılardan (udlinitel) istifadə edin.

İşıqlandırma: Evdəki köhnə közərmə lampalarını “LED” lampalarla əvəz edin. “LED”-lər 80-90% daha az enerji sərf edir və daha uzunömürlüdür.

Kondisioner istifadəsi: Kondisioneri yayda 24–25°C dərəcəyə nizamlamaq kifayətdir. Dərəcəni hər 1°C aşağı salmaq enerjini təxminən 6% artırır. Filtrləri müntəzəm təmizləyin.

Xüsusilə maraqlandığınız və ya daha ətraflı öyrənmək istədiyiniz konkret bir cihaz varmı?

Mikrodalğalı soba, ətçəkən maşın və müxtəlif mətbəx kombaynları/xəmir yoğuran (biskvit hazırlayan) aparatlar mətbəximizin vazkeçilməz köməkçiləridir. Lakin onların enerji sərfiyyatı xarakterləri tamamilə fərqlidir.

Bu cihazların enerji xüsusiyyətləri:

1. Mikrodalğalı soba (Mikrovalna)

Enerji sərfiyyatı: Orta hesabla 700 – 1200 Vt.

Xüsusiyyəti: Yüksək güc tələb etsə də, adətən qısa müddətə (bir şeyi qızdırmaq üçün 2-3 dəqiqə, yemək bişirmək üçün 10-15 dəqiqə) işlədiyi üçün ümumi elektrik sərfiyyatında payı çox azdır.

Qənaət ipucu: Donmuş məhsulları mikrodalğalı sobada əritmək əvəzinə əvvəlcədən soyuducuya qoymaqla enerjiyə daha çox qənaət edə bilərsiniz.

2. Ətçəkən Maşın (Meat Grinder)

Enerji sərfiyyatı: Modelindən asılı olaraq 500 – 2000 Vt (anidən sərt ətə düşdükdə pik gücə çıxır).

Xüsusiyyəti: Çox güclü elektrik mühərrikinə malikdir. Lakin o da mikrodalğalı soba kimi uzun müddət işləmir – adətən 5-10 dəqiqə ərzində bütün proses bitir. Buna görə də aylıq hesabda böyük bir yük yaratmır.

Qənaət ipucu: Əti doğrayarkən əvvəlcədən kiçik hissələrə bölmək mühərrikin artıq güc sərf etməsinin və qızmasının qarşısını alır.

3. Xəmir Yoğuran və Biskvit Hazırlayan Aparatlar (Kombaynlar, Mikserlər)

Enerji sərfiyyatı: Sadə mikserlər 200 – 500 Vt, güclü mətbəx kombaynları və planetar mikserlər isə 800 – 1500 Vt.

Xüsusiyyəti: Biskvit və ya xəmir hazırlayarkən aparat bəzən 10–15 dəqiqə fasiləsiz işləyə bilir. Gücü yüksək olsa da, işləmə müddəti qısa olduğu üçün büdcəyə təsiri minimaldır.

Xülasə: Bu üç kateqoriyadakı cihazların hamısı anidən yüksək enerji çəkən, lakin qısa müddətli işləyən cihazlardır. Onlar televizordan daha çox güc tələb etsə də, aylıq elektrik xərclərini artıran əsas səbəbkar deyillər. Əsas enerji xərci yenə də davamlı işləyən və ya istilik yaradan cihazların (boyler, kondisioner, soyuducu) üzərində qalır.

Mikrodalğalı soba, ətçəkən və biskvit/xəmir aparatları qısa müddət işlədiyi üçün onlardan onsuz da az istifadə edirik. Amma onları daha səmərəli və qənaətli işlətmək üçün bu konkret addımları atmaq olar:

Mikrodalğalı soba üçün qənaət təklifləri:

Buzunu qabaqcadan əridin: Donmuş ət, toyuq və ya digər məhsulları mikrodalğalı sobanın “Defrost” (buzəritmə) rejimi ilə əritmək əvəzinə, bişirməzdən bir neçə saat əvvəl buzluqdan çıxarıb soyuducunun aşağı gözünə qoyun. Bu, həm sobanın 10-15 dəqiqə əlavə enerji işlətməsinin qarşısını alacaq, həm də məhsulun dadını qoruyacaq.

Qapaqdan istifadə edin: Yeməyi qızdırarkən xüsusi qapaqdan istifadə edin. İstilik içəridə qaldığı üçün yemək daha tez qızır və soba daha az vaxt işləyir.

Standby rejimindən çıxarın: Mikrodalğalı sobaların saatı və displeyi həmişə yanılı qalır. İstifadə etmədiyiniz zaman rozetkadan çəkin və ya açarlı uzadıcı işlədin (bütün günü boşuna cərəyan çəkməsin).

Ətçəkən maşın üçün qənaət təklifləri:

Əti əvvəlcədən kiçik hissələrə və uzunsov doğrayın: Ətçəkənə böyük parça atdıqda mühərrik gücə düşür, yavaşıyır və daha çox cərəyan çəkir. Əti əvvəlcədən kiçik doğrasanız, proses 2 dəqiqə əvəzinə 30 saniyəyə bitər.

Bıçaqlarıitid saxlayın: Ətçəkənin bıçağı kütləşdikdə mühərrik ikiqat güc sərf edir. Bıçaqları vaxtaşırı itiləyin və ya dəyişdirin.

Sümük və ya donmuş ət çəkməyin: Donmuş əti birbaşa ətçəkənə atmaq həm maşının dişlilərini qıra bilər, həm də mühərriki həddindən artıq qızdıraraq çox enerji sərf etməsinə səbəb olar.

Xəmiryoğuran, mikser və biskvit aparatları üçün qənaət təklifləri:

Məhsulları otaq temperaturunda saxlayın: Biskvit və ya xəmir hazırlayarkən yumurta, yağ və ya südü birbaşa soyuq halda mikserə atmayın. Ərzaqlar otaq temperaturunda olduqda mikser onları daha tez qatışdırır və aparatın işləmə müddəti qısalır.

Gücünə uyğun iş görün: Əgər cihazınız ev tipli sadə mikserdirsə, onu ağır və bərk xəmirin içində uzun müddət işlətməyin. Gücü çatmadığı üçün mühərrik qızacaq və normadan artıq enerji çəkəcək. Bərk xəmir üçün uyğun güclü başlıqlardan və ya kombayndan istifadə edin.