“ Ana və Uşaq"

Bioloji normalara görə  hər 100 qız uşağına  nisbətdə   105 oğlan doğulmalıdır. Elm adamlarının mülahizələrinə görə,    bu həddən aşağı və ya yuxarı doğum nisbətləri artıq  narahatçılıq doğurmalıdır, deməli, hamiləlik və yaxud doğum prosesinə  kənar müdaxilələr olur.  İnsanlar fərqində olmayıblar, insan ehtiyatları ilə məşğul olan qurum və şəxslər  fərz ediblər ki,  keşicidir, normalaşacaq.  Fəqət,   normallaşma əvəzinə  problem bir qədər də ciddiləşib.  Hətta o səviyyəyə gəlib çatıb ki, bu müdaxilə  cəmiyyətlərin tarazlığını ciddi şəkildə  pozur.

 Mütəxəssislər bu qənaətdədirlər ki,  dünya  ölkələrinin əksəriyyətində belə meyil var: ailə planması zamanı qızlara üstünlük verilmir.  Ailə cütlükləri   tibbi  və ya türkəçarə üsullarla  ciddi-cəhdlə hamiləlikdən qorunur, qoruna bilməyəndə  isə   üstünə arzuolunmaz hamiləlik yarlığı qoyulub aborta üz tuturlar.

Məsələn, Hindistanda bu gün hər 100 qıza  nisbətdə  112 oğlan doğulur.  Çində hər 100 qıza 121 oğlan doğulur. Bəzi qəsəbə və ya şəhərlərdə bu nisbət, hətta,  150-yə çatır.

Bizim bölgədə də vəziyyət ürəkaçan deyil.

  Azərbaycanda  hər 100 qıza nisbətdə 115 oğlan, Gürcüstanda 118 oğlan, Ermənistanda isə 120 oğlan  doğulur.  

   Bütün bunlar  keçən əsrin 70-ci illərində n intensivləşməyə başladı.  USM tətbiqi ilə  ailələr öncədən uşaqların  cinsiyyətini  öyrənə bildilər.  Bir jurnalist  isə araşdırma nəticəsi olaraq 1970-ci ildən bu yana   163 milyon qız uşağının  dünyaya gələnə qədər abort edildiyini hesablayıb.

Psixoloqlar, sosioloqlar və həkimlər  bu qənaətdədirlər ki,   mövcud vəziyyət  “çox pis şeylərin baş verə cəyi günlər”i nəzərə çarpdırır. Onların  fikrincə, ənənəvi olaraq qadınlardan daha çox kişilərin olduğu cəmiyyətlər zorakılığa və müharibəyə daha çox meyllidir.  Məsələn,  Missisipidə qadın-kişi nisbəti 100 – 125, Kaliforniyada 100 –  166 , Kanzasda isə 100 – 768 -dir.

      Belə vəziyyət   eyni zamanda ailə problemləri yaradır. Kişilər evlənməyə qadın tapa bilmirlər.

Məsələn, Çində qadın və kişi əhali arasında zaman-zaman yaranan fərq artıq öz fəsadlarını göstərməkdədir. Kişi sayının getdikcə artdığı bu ölkədə  milyonlarla kişi özünə  həyat yoldaşı axtarır.  Hətta bunun üçün onlar müxtəlif yollara əl atmaq məcburiyyətində qalırlar.

Çində son dövrlərə qədər  tətbiq olunan “tək uşaq” siyasəti üzündən  kişilərin sayı qadınların sayını  kəskin fəqrlə üstələmişdir. 2022-ci ildə  burada evlənmə yaşına gəlmiş kişi və qadınlar arasındakı fərqin 30 milyonu üstələyəcəyi güman edilir.  Hətta,  2030-cu ildə Çindəki kişilərin dörddə birinin 30 yaşlarında hələ də subay qalması ( Çində 30 yaşını keçmiş subay kişilərə “şengnan” deyilir) gözlənilir.

Belə vəziyyətdə  kişilər  özlərindən yaşca çox kiçik olan qızların qəlbini qazanmaq üçün bir çox vasitələrə əl atmalı olurlar.

 Bu ölkədə evliik problemləri o qədər problemlərlə müşayiət olunur ki, buna uyğun olaraq da xidmətlər  yaradılır. Amma çox vaxt bu xidmətlər də qadına qovuşmaq, ailə qurmaq istəyən  kişilərin  dəırdinə əlac ola bilmir.

 Məsələn,  40  yaşında bir  iş adamı  özünə uyğun bir qadın  tapmaq üçün tanışlıq firmasına bir milyon dollar ödəməsinə baxmayaraq, nəticə hasil olmamış,  buna görə  həmin iş adamı firmanı məhkəməyə vermişdir. 

Quançjou şəhərində  kompüter proqramçısı  olan  digər bir çinli  tanış olduğu qıza 99 iphone almasına baxmayaraq,  evlilik təklifi qız tərəfindən  rədd edilmiş və bu, sosial mediada lağ mövzusuna çevrilmişdir.

Yoldaş tapmaq şanslarını artırmaq üçün çinli qadın və kişilər müxtəlif tədbirlər keçirirlər. Çox qəribə görünsə də, onlara ailə qurmaq üçün həyat yoldaşı  qadın və ya kişi falçılar tərəfindən tapılır.

 Şanxayda  hətta,  evlənmək   niyyətlərinə xidmət edən bazarlar var.  Valideynlər öz subay uşaqlarının keyfiyyətləri,  təhsil və gəlir vəziyyəti  ilə bağlı məlumatları    bu bazarda elanlarla  reklam edirlər.

Valideynlər övladlarını evləndirmək üçün həmin elanlardan yararlanır. Amma bəzəiləri ürəyinə daha yapışanı tapmaq üçün uzun zaman belə elanların yenilərini gözləyirlər.

Çində hər il yanvarın sonundan başlayaraq  fevralın ortalarına qədər Yeni il bayramları  həm çinli kişilərə, həm də  qadınlara  ünsiyyət yarada bilmələri üçün ən münasib vaxt hesab edilir.

İnternet və Vatsap kimi mesajlaşma proqramları vasitəsilə tanışlıq getdikcə daha populyarlaşmaqda davam edir.

 Həmçinin bəzi subay kişilər qruplar halında əyləncə yerləri icarəyə götürüb  tanış olduqları qızları görüşə  dəvət  edirlər.

 Bu ölkədə kişilərin  ailə qurmaq üçün qız tapması bir doğrudan da  çətindir. Çünki, ənənələrə əsasən, bunun üçün kişi qadın tərəfə müəyyən  maddi təminat da verməlidir.

 Kişi evlənmək istədikdə gələcək qayınanası qızı üçün əvvəlcədən  bir ev tələb edir.

 Çinin  bu vəziyyətə düşməsinə səbəb 2015-ci ilə  qədər tətbiq olunan “tək uşaq” siyasəti olmuşdur. Ona görə də oğlan uşağı seçim edilməsi səbəbindən  qız uşaqlarından imtina edilmiş,  doğulmuş qız uşaqları  yetimxanalara verilmiş, hətta öldürüldüyü haqqında   məlumatlar var.

 Bu və digər səbəblər  qadınların da  ər tapmasını çətinləşdirir. Çünki qarşısına belə çətinliklər çıxanda kişilər məcbur olub  evlənmək planlarını təxirə salır, başqa ölkələrə səpələnirlər. Nəticədə, qadınlar  özlərindən yaşca çox böyük olan kişilərlə  nikaha girməyə məcbur olurlar.

 Bu gün Çində  evlənənlər  arasında 10-20 yaş fərqliliyi  olduqca geniş yayılmışdır.

 Eyni problemləri Azərbaycan da yaşaya bilər, bunun müəyyən  təzahürləri artıq özünü göstərməkdədir.

  Qeyd: Yazı internet məlumatlarından istifadə yolu ilə  təqdim olunur.