İnsan həyatının çox vacib bir mərhələsi evlilik dövrüdür, ailə həyatıdır. Digər dövrlərdən əsas fərqi budur ki, insanla birlikdə qalan sonuncu dövrdür. Bütün ölkələrdə, bütün xalqlarda evlilik məsələsi insanların özəl həyatı olmaqla bərabər, həm də dövlətin strateji məsələsidir. İnsan cəmiyyətinin davam etməsi üçün evlilik bir ailə institutu kimi qorunub mühafizə edilməkdədir.
Bəlkə 40-50 il bundan əvvəl evlilik problemləri bu qədər diqqəti cəlb etməzdi. Ona görə yox ki, əhəmiyyət verilməyib. Ona görə ki, zaman-zaman savam edən bu ənənə sistemli və təbii axarında davam edib.
Amma sivilizasiyalar irəli getdikcə şüurlarda, əxlaqlarda, psixologiyalarda ciddi dəyişikliklər baş veməyə başladı. Nəticəsi də göz qabağındadır. Bəlkə insan yaşamaq üçün bir ev tikdirə. 15-20 il burada yaşadıqdan sonra bu evi sata da bilər, dəyişə də bilər və yaxud daha yaraşıqlı və geniş olan yenisini tikə bilər. Olsun, amma ailə qayda-qanunlarını təsirlərə məruz qoymaq olmaz. Evlilik, ailə özəllikləri dədə-baba qanunları ilə qurulub ərsəyə gətirilər, davam etdirilər, qanunla qorunar.
Son onilliklərə qədər belə olub və həmin ailələr indiki ailələrdən daha möhkəm, bəxtəvər olub. Ən az uşaq olan ailələrdə 4- 5 var idi. İndi evlilik qaydaları ixtisar edilib, sürətləndirilib. Bu gün sosial şəbəkədə tanış ol, 1 aya toy et. Götür qaç və yaxud rəsmi nikah olmadan, gəlin köçmədən izdivaca gir. Bu, artıq başqa əxlaq, qadına, qadının da ailə həyatına, ərə tamam başqa yanaşma tərzidir.
Belələri inanmaq olarmı dünyaya 5-6 övlad gətirib, onların uğrunda pərvanəyə dönəcək. Təbii ki, yox. Belə ailələrdə 2, nadir hallarda 3-4 uşaq doğulacaq.
Bununla da bu qadınların analıq statusu duracaq, amma analıq qayğıları, analıq vəzifələri bitəcək.
Bunlar olmayanda da boşanma riski, bunun üçün bəhanələr də intensivləşəcək. Bəlkə də bütün dünyada belədir. İnternet yazır ki, Çində hər gün 5000-ə yaxın cütlük ayrılır.
Bu 5 minin 100-nün, 50- nün boşanması əsaslı ola bilər. Qalanları isə qadınların da, kişilərində yaxalarını məsuliyyətdən, borcdan, qayğı çəkməkdən uzaq tutmaqdan başqa bir şey deyi. Qadınlar dünyaya uşaq gətirmək istəmirlər. Baxmayaraq ki, Qadın, ANA kimi müqəddəs ad daşımaq üçün üçün can atan qadınlarımız daha çoxdur.
Mən çoxdan bir yazı oxumuşdum. Yazılmışdı ki, uşaq əmələ gətirən toxumları xüsusi vasitələrlə laboratoriya şəraitində saxlamaq mümkündür. Bu isə imkan verəcək ki, ailə qurmuş qadın gənc vaxtlarında deyil, romantika ilə yaşayıb nə vaxt uşaq sahibi olmaq istəsə, o zaman həmin toxumları yumurtalığa yerləşdirəcəklər. Daha bu, nə evlilik oldu, belə evlilkdə hansı ana mehrindən, qadın ülviyyətindən danışmaq olar?
Sərbəst, rahat yaşamaq istəyən, macəra yaşamaq istəyən evlənməsin onda. Həm də ailə qurandan sonra məgər məzmunlu, rəngarəng yaşamaq olmurmu?
Səbirli olmaq, qarşıya çıxan baryerləri çiyin-çiyinə birlikdə dəf edib öz səadətini qurmaq lazımdır.
Sirr deyil ki, cəmiyyətin sürətli inkişafı, ölkələrin bir-biri ilə inteqrasıyası yazılmasa da, deyilməsə də insanlar arasında fərqliliklər yaratmaqdadır. Bunlar isə insanların istər həyati məsələlərə mühakimələrində, eləcə də evlilik anlayışlarında ziddiyyətlərə, yanlış addımlara
dəyişikliklərə səbəb olduğunu vurğulayırlar.
4-5 uşağı olan ailə də qadın dinclik tapa bilmir. Bütün günü çapalayır, bağçaya, məktəbə qaçır, biş-düş edir,ev, ailə qayğıları… Axşam da nə vaxt yatdı, necə yatdı xəbəri olmur. Belə mənzərələri qızlar görür və evlilik haqqında xəyalları tamam fərqli səmtə meyillənməyə başlayır. Cəmiyyət də bəzən belə qadınları unudur. Mətbuatın manşetlərini, ekranlarını aktrisalar, modellər, müğənnilər zəbt edir. Və onlar ekranda, efirdə elə davranış nümayiş etdirilər ki, bu, həm də evdəki gənc qadınlara, analara təzyiq kimi dəyərləndirilməlidir.
Bunlar hamısı ciddi araşdırma mövzusudur.
Ailə xoşbəxtliklərini nail olmaq üçün həm evli tərəflər, həm də binagüzarlıq orqanları eyni hədəfə doğru addım atmalıdırlar.
Gənclərin etibarlı iş yerləri olmalıdır,mənzilləri olmalııdr. Bütün ailələr xan kimi yaşamasalar da , iqtisadi cəhətdən heç bir ər ailəsinin , övladlarının qarşısında xəcil olmamalıdır. Qalan məsələlər tərəflərdən asılıdr. Onların evliliyi bu problemləri dəf etməyi, xoşbəxt həyatı birgə qurmağı təmin etməlidir.
Qarşılıqlı hörmət və etimad, bir-birini olduğu kimi qəbul etmək, bir də tolerantlıq ailəni saxlamaq üçün çox vacibdir. Bunu ər də, qadın da eyni formatda qəbul etməlidir. Onlar eyni dəyər mühakiməsinə malik olmalıdırlar. Bu, ailədə isti münasibət saxlamaq , öz həyatlarını rəngarəng və əbədi edə bilmək üçün vacibdir.
Əgər bu gün ailəni qorumaq yollarını düşünürüksə, ailə səadəti haqqında mülahizələr söyləyiriksə, bu, həm də ailə dəyərləri haqqında nigarançılıq deməkdir. Demək, yazımızın əvvəlində toxunduğumuz kimi, ailə davamlılığının üstündən badi-sərsər əsməyə başlayıb, həm də çoxdan. Çünki səsə-babaların vaxtında mövcud olmuş ailələrin tərəfləri hər vaxt sahibi olduqları ailənin qayğılarını eyni daşıyıblar. Qadın evdə, ər də işdə. İstədiklərinə nail olublarsa, yorğunluqlarını unudub, ailə və uşaqları üçün yaratdıqları əminlikdə öz rahatlıqlarını da tapıblar. Özəl həyatlarını da yaşayıblar. Bir daha qeyd edim ki, ən azuşaqlı ailənin 4-5 uşağı olub. Bunların birlikdəlik həyatı o qədər gizlin, abırlı olub ki, amma olub. Həmin ailələrdə doğulan uşaqlar özləri ata-ana olandan sonra həmişə maraqlı olublar ki, bu qədər darısqallıqda, həmişə də işdə-gücdə olan bu sevgililər bəs nə vaxt izdivaca giriblər? İndi belədirmi, adamların üzünü internet açdı, seriallar açdı.Qızımız da, oğlumuz da Qərb dünyasının ailə özəlliklərini yaşamaq istəyir.
Özlərinə qalsın öz nümunələri. Bizsə öz abırlı, ədəb-ərkanlı sailə həyatımızı yaşamalıyıq. Maddi imkanlarla xoşbəxt olmaq olmaz. Sevdiyini parkda öpüşlərə qərq etməklə bəxtiyar etmək olmaz. Sevgi bir alayı bir duyğu:
Məhəbbət elə bir ismət evidir,
Onun qapıları bağlı gərəkdir.
Onun sığındığı etibarlı yer
İnsan sinəsində adi ürəkdir.
Rəsul Rza
“ Ana və Uşaq" 