Valideyn guşəsi
“Telefon və texnologiya asılılığından necə qurtulmaq olar?” Artıq sualın yalnız böyüklər üçün verilmədiyini görmüsünüzmü? Hal-hazırda telefon və texnologiya asılılığı uşaqlarda tez-tez rast gəlinən ciddi bir problemə çevrilib. Rəqəmsal dünya ilə aramızda sağlam məsafə saxlamaq bəzən biz böyüklər üçün çətin olsa da, fantaziya və reallıq anlayışını böyüklər qədər kəskin şəkildə ayırd edə bilməyən uşaqlar üçün texnologiya ilə əlaqəni saxlamaq çox daha çətindir. Bu səbəbdən uşaqların texnoloji cihazlarla əlaqəsini idarə etmək və tarazlaşdırmaqda valideynlərin mühüm rolu var.
Təbii ki, uşağa telefondan əl çəkib rəqəmsal dünya ilə əlaqəsini tamamilə kəsməsini tələb etmək real və sağlam həll yolu deyil. Bununla belə, uşaqlarda texnologiya asılılığı problemlərinin qarşısını almaq üçün valideynlərin əməl edə biləcəyi bəzi əsas məsləhətlər var. Siz həmçinin uşağınızın texnologiya ilə sağlam münasibət qurmasına kömək etmək üçün aşağıdakı məsləhətlərə nəzər sala bilərsiniz.
Virtual münasibətlərə deyil, real münasibətlərə üstünlük verin
Uşağınızın smartfon qarşısında vaxt keçirməsinə tamamilə qadağa qoymağınız çox güman ki, bu fəaliyyəti uşağınız üçün daha cəlbedici edəcək. Odur ki, qadağalar qoymaq əvəzinə, uşağınızın xarici aləmlə əlaqəsini gücləndirmək, sosiallaşmaq üçün dəstək olmalısınız.
Məsələn, uşağınız smartfondan istifadə edərək ən yaxın dostu ilə tez-tez mesaj yazırsa və ya video zəng edirsə, siz iki dostun daha tez-tez bir araya gəlməsi üçün müxtəlif tədbirlər təşkil edə bilərsiniz. Uşağınız əsasən smartfonunda oyun oynayır və ya cizgi filmlərinə baxırsa, siz ailəvi film gecələri təşkil edə və ya uşağınıza birlikdə oynaya biləcəyiniz oyun variantlarını təklif edə bilərsiniz. Bu sayədə onu rəqəmsal dünyada virtual əlaqələr yerinə real əlaqələrə yönləndirə və bu yolla daha kefli vaxt keçirə biləcəyini izah edə bilərsiniz.
Kitablara vaxt ayırın
Uşaqların sosial, emosional və koqnitiv inkişafının sağlam inkişafında kitabların çox mühüm rolu var. Əvvəlcə uşağınız boş vaxtının bir hissəsini kitab oxumaqla keçirməkdən darıxdırıcı görünə bilər. Ancaq vacib olan odur ki, siz onu yaş qrupuna uyğun gələn və maraqlandıra biləcək kitablara yönləndirəsiniz. Uşağınızla birlikdə kitab mağazalarına baş çəkib onu maraqlandıran kitabları seçə bilərsiniz, onun seçdiyi kitabları günün müəyyən saatlarında birlikdə oxuya bilərsiniz. Uşağınız kitabların immersiv və füsunkar atmosferi ilə tanış olduqdan sonra, bir müddət sonra o, boş vaxtlarını təkbaşına kitab oxumaq üçün istifadə etməyə başlaya bilər.
Uşaqlarınızla vaxt keçirin
Müasir həyatın gərgin tempi bəzən valideynləri övladlarına qulluq etməyə vaxt tapmayanda texnoloji cihazlara müraciət etməyə sövq edir. Ancaq təəssüf ki, bu, uşaqlarda telefon asılılığına səbəb olan əsas səbəblər sırasındadır. Övladınızla keyfiyyətli və kifayət qədər vaxt keçirdiyiniz zaman onu hər zaman rəqəmsal dünyaya çevrilməkdən çox daha asan qoruya bilərsiniz. Siz həftənin bəzi günləri gəzintiyə çıxa, musiqi və rəqsi yandıra, oyunlar oynaya və ya gündəlik işinizdə sizə kömək etmək üçün ona sadə tapşırıqlar verə bilərsiniz. Uşağınızla daha çox vaxt keçirməyiniz də onunla ünsiyyətinizin möhkəmlənməsində çox mühüm rol oynayır.
Övladınız üçün pis nümunə göstərməyin
Xüsusilə kiçikyaşlı uşaqların davranışları, inkişaf prosesi boyunca valideynlərini izləyərək və onlara nəzarət etməklə formalaşır. Bəlkə də uşağınızın bəzən sizin etdiyinizi təqlid etdiyini və ya sizin kimi davranmağa çalışdığını görmüsünüz. Sizin qoyduğunuz məhdudiyyətlər və uşağınıza verdiyiniz təlimatlar ancaq real həyatda müvafiq məsələ ilə bağlı ardıcıl hərəkət etdiyiniz halda, inandırıcı ola bilər. Uşağınızın smartfon qarşısında keçirdiyi vaxtı məhdudlaşdırmaq istəyirsinizsə, ancaq bütün boş vaxtınızı rəqəmsal dünyada keçirirsinizsə, övladınızın qoyduğunuz qaydaları rasionallaşdırmaq çox çətin olacaq. Çünki belə bir vəziyyətdə o, telefonda vaxt keçirməyin mümkün zərərlərini anlamaqda çətinlik çəkə və yalnız onu məhdudlaşdırmaq üçün müəyyən qaydalar qoyduğunuzu düşünməyə başlaya bilər. Ona görə də övladınıza pis nümunə göstərməkdən mümkün qədər çəkinməlisiniz.
Övladlarınıza texnologiya əvəzinə başqa alternativlər təklif edin
Uşağınızın asudə vaxtını daha səmərəli və keyfiyyətli keçirməsi üçün onu müxtəlif fəaliyyətlərə yönəldə bilərsiniz. Məsələn, siz uşağınızı maraqlandıran kursa yazdıra, ev heyvanını övladlığa götürməklə uşağınızın məsuliyyət anlayışını erkən yaşda öyrənməsinə kömək edə, onunla bağçılıq və ya məşğuliyyət üçün vaxt keçirə və ya bir neçə gününü ona həsr edə bilərsiniz. Həftəni uşağınızla birlikdə fəaliyyətə keçirin.
Uşağınızla parka və ya kinoteatra gedə və ya havanın gözəl olduğu günlərdə onunla xoş gəzintilərə çıxa bilərsiniz. Beləliklə, uşağınızın gündəlik hərəkətinin miqdarını artıra və enerjisini sərbəst buraxmasını asanlaşdıra bilərsiniz. 1-14 yaş arası uşaqlar üçün əyləncəli oyun və fəaliyyət alternativləri təklif edən bir parka səyahət təşkil etməklə uşağınızın əylənməsinə və ictimailəşməsinə icazə verə bilərsiniz. Övladınızla unudulmaz gün keçirmək və əyləncəli fəaliyyətlərdən və oyunlardan həzz almaq üçün onunla belə zamanlar yaşayın!
Qeyd: Yazı tərcümə ilə təqdim olunur
“ Ana və Uşaq" 