Valideyn guşəsi

Müasir dövrdə uşaqların hüquqları haqqında çox danışılır. Doğrudur, uşağın da şəxsiyyət kimi hüquqları var. Amma unutmaq olmaz ki, uşağın hüququ ilə böyüyün funksional məsuliyyəti eyni deyil. Uşaq hələ həyat təcrübəsi, təhlükəni qiymətləndirmək bacarığı və məsuliyyət hissi baxımından formalaşma mərhələsindədir.
Bu gün küçələrdə, marketlərdə, kafelərdə tez-tez məktəbyaşlı uşaqları tək görürük. Bəzən valideynlər bunu “müstəqillik” kimi qəbul edirlər. Halbuki bəzi hallarda bu, uşağın yaşına uyğun olmayan sərbəstlikdir.

Valideyn guşəsi

Valideyn guşəsi

Maşınları sevmirəm. İnternetə nifrət edirəm, kompüterlərə nifrət edirəm. Həyatımıza qarışırlar, vaxtımızı itirirlər. İnsanlar kompüterdə çox işləyir, bir-birini dinləmək və eşitmək əvəzinə çox danışırlar.

Rey Bredberi – Amerika yazıçısı

Valideyn guşəsi

Hər yaşın özünə xas gözəlliyi və diqqətediləsi məqamları var. 12 yaş həm qızlar, həm də oğlanlar üçün yetkinliyin başlanğıcını göstərir. Artıq 12 yaşında olan uşaq daha geniş və məntiqli düşünməyə başlayır. Həyatın məsuliyyətini, məqsədini və hədəflərini mənimsəməyə başlayır. Onlarda liderlik istəyi daha da diqqətə çarpır. Uşaqların cinsi xüsusiyyətləri bu dövrdə formalaşmağa başlayır. Bu proses həm valideynlər, həm də uşaqlar üçün çətin ola bilər.

Valideyn guşəsi

Oyun hər bir uşaq üçün təbii fəaliyyətin ən yaxşı forması hesab edilir və uşağın yaşına uyğun oyunlar intellektini artırmaq və istedadını inkişaf etdirmək üçün ən yaxşı vasitədir. 5-7 yaş uşaqların inkişafında çox mühüm mərhələdir.
Psixoloji və pedaqoji tədqiqatlar göstərir ki, bu mərhələ uşaqlarda yaradıcılıq və ixtiraçılıq qabiliyyətinin inkişafının başlanğıcıdır və müxtəlif intellekt növlərini artırmaq və onlarda əsas bacarıqları təkmilləşdirmək üçün qızıl fürsətdir. Bəzən valideynlər övladı ilə oynaya biləcəkləri oyunlarla tanışlığa çox ehtiyac duyurlar və eyni zamanda uşağın bacarıqlarını inkişaf etdirməyə kömək edirlər. Ariyakid ixtisaslaşdırılmış jurnalının bu məqaləsində 5-7 yaş arası uşaqlar üçün uyğun oyunları nəzərdən keçirəcək və təqdim edəcəyik.

Valideyn guşəsi

Şon dövrlər  şəhərimizin küçələrində, məhəllə və parklarda  skuterlərin sayı artmaqdadır.   Skuter sürmək uşaqlar üçün   bir çox baxımdan  faydalıdır. Skut davamlı edir. Beynin və bütün sinir sisteminin inkişafı üçün zehni və fiziki fəaliyyəti alternativ etmək faydalıdır. Doğru seçilmiş skuter bütün əzələ qruplarına hərtərəfli və dozalı yük verir və uşaqları təbiətdə fiziki fəaliyyətə alışdırır.
Amma skuter uşaqlara “həyətdəki uşaqların   çoxsunda var, mənim uşağımda niyə olmasın” kimi mülahizələrlə alınmamalıdır. Uşaqlara həm də onun törədə biləcəyi problemlər haqqında məlumat verilməlidir. Onlar təhlükəsizlik qaydalarını öyrətmək və bu qaydalara əməl etməyi ciddi əməl etməyi tapşırmaq vacibdir.  Bunları nəzərə alaraq aşağıda  bəzi tövsiyələri valideynlərin və uşaqların  diqqətinə çatdırırıq.  Bu yazı  sosial şəbəkələrdən tərcümə yolu ilə təqdim olunur.
 “Ana və Uşaq”

Valideyn guşəsi

Oğlanlar və qızlar, ümumiyyətlə, 2-3 yaşından başlayaraq ayrı çarpayılara sahib olmalıdırlar. Bu yaşda uşaqlar öz cinsiyyətlərini və məxfilik anlayışlarını daha yaxşı anlamağa başlayırlar və öz şəxsi məkanlarına ehtiyac duyurlar.
Oğlanlar 12-14, qızlar isə 9-12 yaşlarında yetkinlik yaşına çatırlar. Bu gün bu, qidalanma, ətraf mühit şəraiti və bəzən erkən stimullaşdırma kimi amillərə görə daha erkən baş verə bilər. Bu yaşa qədər uşaqlarda cinslə bağlı hisslər yaranır.

Birlikdə yatmaq bir çox ailələr üçün xilasa çevrilir və həm uşağa, həm də valideynlərə ardıcıl bir neçə saat dinc yatmağa kömək edir. Ancaq uşaqlar böyüdükcə, ayrı-ayrılıqda yatmaqdan imtina etdikləri üçün daha çox çətinliklər yarana bilər. FrutoNyanya bloqu ayrıca yuxunun necə qurulacağını və uşağa öz çarpayısında yatmağı öyrənməyə kömək etdiyini izah edir.

Valideyn guşəsi

Sağlam qidalar uşağın həm fizioloji sağlamlığına, həm də inkişafına töhfə verir və məktəb uğurlarını artırır. Amma uşaqlar məktəbə gedirlərsə, ailədə hər iki valideyn işləyirsə, uşaqların bu qayğısı üçün şərtlər bir az çətinləşir. Səhərlər işə hazırlaşmaqla yanaşı, uşağı geyindirmək, səhər yeməyi yemək tələsikliyi dhər evdə yaşanır. Çünki məktəb avtobusunun gəlməsi an məsələsidir. Axşamlar axşam yeməyi və uşağın ev tapşırığı üçün də oxşar tələskənlik yaşanır. Bütün bu təlaş içində övladlarınız üçün hazırladığınız yeməklərin sağlam olması çox vacibdir, çünki sağlam yeməklər həm uşağın fizioloji sağlamlığına, həm də inkişafına töhfə verir və məktəb uğurlarını artırır. Bəs uşaqların sağlam qidalanması üçün nə lazımdır?

Valideyn guşəsi

Uşaqların həsrətlə gözlədiyi yay tətili başlandı. Kimi tətil günləri üçün planlar cızır, kimi kəndə getmək arzusuyla intizar çəkir, kimi də yay uzunu oxuyacağı kitabların sıyahısını tutur. Bu yazı sonuncu variantı seçən uşaqlar üçündür. O uşaqlar üçün ki, yay tətilini məhz doyunca kitab oxumaq həvəsiylə gözləyirlər.