Olimpiadalarla  böyük riyaziyyata uzanan qollar

Təbriklər

Uşaqlar sabahkı hakimlərimizdir, onlar bizim baxışlarımızın və hərəkətlərimizin tənqidçiləridir, onlar dünyaya yeni həyat formalarının qurulması üçün böyük iş görən insanlardır.

                                 Maksim Qorki

“Gündoğar ölkə”  kimi  tanıdığımız Yaponiya Fransa, İtaliya, Kanada, Böyük Britaniya, Almaniya və SSRİ-i kimi   inkişaf etmiş ölkələri geridə  qoyaraq, 50 ildən artıq bir müddətdə, yəni, 2010-cu ilə qədər dünyanın iqtisadi cəhətdən  ikinci ən güclü ölkəsi olmuş, yalnız 2010-cu ildə bu yeri  Çinə vermişdir. Bu inkişaf  heyrətamiz  nəticədir. İkinci dünya müharibəsində Yaponiya məğlub edilmiş və  kapitulyasını sürətləndirmək  məqsədi ilə   1945-ci ilin avqust ayının 6-da və 9-da Xirosima və Naqasaki şəhərlərinə   atom bombası atmışdılar. Ölkə  viran qoyuluğu kimi, 150-250 insan həlak olmuş, sağ qalanlar da dəhşətli şüalanmaya məruz  qoyulmuşdu. Müharibə nəticəsində daşı daş üstə qalmayan Yaponiyanın coğrafi mövqeyi də ürəkaçan deyildi. Amma maddi ehtiyatları  olmayan  bu ölkə  çox qısa müddətdə dünyanın nəhəngləri ilə  bir cərgəd dayandı, həm də ön yerlərdə. Yaponlar buna  elmin, texnikanın sayəsində  nail ola bilmişdilər. Onlar özləri də etiraf edirdilər ki, sərəncamımızda olan yeganə   sərvət  papaqlarımızın altında gəzdirdiyimiz  baş oldu. İndi Yaponiyanın gələcək taleyi  bu sərvətdən necə istiafadə etməklərindən asılı idi.   Yaponlar bunu bacardılar, beyinlərini Yaponiyanın dirçəldilməsi və inkişaf etdirilməsinə tam  yönəldə bildilər. Onlar  qısa müddətdə 50 təhil qrupu yaradaraq  xarici ölkələrə göndərdilər. Çox qısa müddətdə  18 min yüksək ixtisaslı mütəxəssis dünyanın ən çevik, ən müasir texnologiyalarını  mənimsəyərək Yaponiyaya gətirdilər və qollarını çırmalayaraq  Yaponiyanın dirçəldilməsinə başladılar və buna nail oldular.Təhsil, elm bu ölkənin strateji  bazasıdır. Bu gün dünyanın bütün  iqtisadi nəhənglərində  bu strategiya prioritetdir.  Azərbaycanda bu ənənə Ümummilli Liderimiz Heydər Əliyevi vaxtında başlamışdır. O zaman hər il 800 tələbə  Sovet İttifaqının  175 şəhərindəki  nüfuzlu ali məktəblərə göndərilmişdi, onların ümumilikdə sayı  15 minə yaxın idi.

Heydər Əliyev Azərbaycanda MK-nın Birinci katibi  olduğu  vaxtlar O dövrdə SSRİ-nin 170 qabaqcıl ali təhsil ocağına 15 minə yaxın azərbaycanlı göndərilmiş, hər il xaricə 800 tələbə yola salınmışdır. Dahi  rəhbərin  ideyalarını  bu gün onun sədaqətli varisi, cənab İlham Əliyev  davam etdirməkdədir. Hörmətli prezidentimizin “Biz neft kapitalını insan kapitalına çevirməliyik,  intellektual gənclərin hazırlanmasına yönəltməliyik…” çağrışı bu niyyətlərin  devizinə çevrilmişdir.  Gənclərin, xüsusilə istedadlı uşaqların  sağlam və ahəngdar inkişaf etmiş nəsil kimi yetişməsi üçün  dövlət  öz qayğısını daim göstərməkdədir. Cənab İlham Əliyev  özü belə  istəyir. Son illər gənclərimiz də  istər təhsil, istər idman, istərsə də incəsənət sahəsində bu cür  diqqət və qayğı nəticəsində həm öz potensiallarını  təqdim edə bilmiş, həm də  gələcəkdə Azərbaycan naminə   bu ümidləri  doğruldacaqlarına   ümid yaratmaqdadırlar. Onlardan biri də Milli Qəhrəman  Məzahir Rüstəmov  adına Nizamı rayon 32  nömrəli məktəbin 6-cı sinif şagirdi Qasım Xalid oglu Qasımzadədir.  2024-cü  ildə Kopernik olimpiadasından bürünc medal qazanıb.   Bu yaxınlarda isə TİMO olimpiadasından isə gümüş medala  sahib olub.  Dostlarına, müəllimlərinə və valideynlərinə söz verib ki,  hələ uğurun ilk pillələrindədir. Mütləq  qızıl medalı  qazanacaqdır.

Ümumiyyətlə, son illər Azərbaycanda olimpiya hərəkatı geniş vüsət almışdır.Təkcə onu deyək ki, 2024-cü ildə ABŞ-nin Nyu-York şəhərində Kolumbiya Universitetində keçirilən Beynəlxalq Kopernik olimpiadasında azərbaycanlı riyaziyyatçılar 6 qızıl, 19 gümüş və 10 bürünc medal qazanıblar.  Bu, böyük uğurdur.   Ümumiyyətlə, bu olimpiadalar  şagirdlərin riyaziyyat bacarıqlarını sınağa çəkmək üçün mükəmməl bir platformadır. Dünyanın ən güclüləri  ilə rəqabət aparmaq və özlərini təqdim etmək üçün   fürsət əldə edirlər. Öz ölkələrində ən yüksək nəticə göstərən şagirdlər ödənisiz  finalda iştirak etmək şansı qazanır. Bu il 60-dan çox ölkənin iştirakçıları  iyul ayında Nyu-Yorkdakı Kolumbiya Universitetində keçiriləcək yarışmanı səbirsizliklə  gözləyirlər, həmçinin   bizim ölkəmiz də . Ümummilli liderimiz Heydər Əliyev  hələ çox-çox əvvəllər demişdir ki, Azərbaycan  dünyaya Günəş kimi  doğacaq. Dünya olimpiadalarında   uğur qazanmış hər bir məktəblimiz,  o cümlədən ölkədaxili  olimpiadalarda   uğurla çıxış edərək dünya yarışlarına  can atan Nizami rayonundakı 32 nömrəli məktəbin 6-cı sinif şagirdi Qasım Qasımzadə   bu günəşin bərq  vuran şəfəqləridir.  Bunlar həm arzu, həm də niyyətlərimzdir.  Böyük kəşflər, məşhurluq belə başlamırmı? Ən məşhur elm adamlarının həyatı ilə tanış olanda çox maraqlı məlumatlarla qarşılaşırıq. Bunlardan birini nümunə göstərəcəyəm: Görkəmli rus riyaziyyatçısı, SSRİ Elmlər Akademiyasının fizika-riyaziyyat elmləri bölməsinin akademiki,  iki dəfə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı,Lenin mükafatı kavaleri və SSRİ Dövlət Mükafatı  Laureatı İvan Matvey oğlu Vinoqradov . Vinoqradov   elm aləmində ədədlərin analitik nəzəriyyəsi üzrə çoxsaylı fundamental əsərlərin müəllifidir.   

 O,  üç yaşında səlis oxuya, yaza və saya bilirmiş. Hələ kiçik yaşlarından riyaziyyata  hədsiz marağı varmış. D Velikiye Luki Real Məktəbinin tələbəsi olaraq universitet tələbələrinin mənimsəməkdə çətinlik çəkdiyi ali riyaziyyatı müstəqil şəkildə öyrənə bilib. Buna görə də 1914-cü ildə İvan Matvey oğlu  24 yaşında   universiteti bitirdi və kvadrat qalıqların və qeyri-qalıqların paylanması ilə bağlı işinə görə professor işinə hazırlaşmaq üçün  onu universitetdə saxladılar. Bu iş professorluq tədqiqatına bərabər bir iş idi. Vinoqradov artıq 1914—1918-ci illərdə o dövrün   aparıcı mütəxəssislərinin tədqiqatlarından heç də aşağı olmayan işlər gördü. 27 yaşında professor, 37 yaşında akademik oldu. 9 yaşından onda riyaziyata baş qaldırmış maraq 92 yaşında artıq  onu “Elm Olimpiadası”nın ən uca zirvəsində qərarlaşdırmışdı. İvan Matvey oğlu  Vinoqradov 2   sentyabr 1891-ci il sentyabr ayının  2-də Pskov vilayətinin  Milolyub kəndində  sadə bir ailədə dünyaya göz açmışdı: atası kənd keşişi, anası da müəllim idi. O,  dünyaya kim  deyə bilərdi ki,  bu uşaq gələcyin dahisi olacaq. O, dünyaya göz açanda bunu öz ailəsi və yaxınlarından başqa kim  bilmişdi ki. Amma 20 mart 1983-cü ildə 91 yaşında dünyasını dəyişəndə, bunu bütün elm aləmi bildi, o vaxtki bütün Sovetlər İttifaqı bildi. Kim  bilir, bəlkə Qasım Qasımzadə   də gələcəyin məşhur riyaziyyatçısı olacaq. Onun elmi tədqiqatları   dünya riyaziyyat elminə töhfələr verəcək. Qızıl medal alacağına  əminlik yaradan bu balamız niyə Azərbaycanın Landausu olmasın.  Bunu ümid etməyə   Qasım Qasımzadənin çalışqanlığı,  niyyət və qətiyyəti   əsas verir.  Bizə isə qalır  ancaq  onun uğurlarını izləmək və qələbə soraqlarını eşitmək.  

  PS:     Yazını tamamlayandan sonra bildim ki, bu gün həm də onun  12 yaşı tamam olur. Elə isə bu  yazımız həm də Qasım Qasımzadənin doğum gününə  bir  təbrik və heyranlıq nümunəsi olsun.  Sənin də, sənin kimi böyüməkdə olan bütün uşaqlarımızın  ağıllı və sağlam böyüməsi hamımızın arzusudur.  Ad günüünzü indi şagird kimi qeyd edirik. İnşallah, gələcəkdə də, Azərbaycanın məşhur riyaziyyatçısı kimi edərik…