Müzakirə

Bala şirin, Kim qatıb bala şirin?
Can hər şeydən əzizdir,
Candan da bala şirin.

Dünya getdikcə qəribələşir. Eşitmədiyimiz daha nə qalmadı. Bu yazı üçün internetdə məlumat axtararkən “sloqamiya” termininə rast gəldim. İlk dəfə qarşılaşırdım. Sloqamiya nə deməkdir?

Sologamiy öz-özü ilə evlənmək deməkdir. Bu evliliyin heç bir hüquqi qüvvəsi olmasa da, artıq dünyada yayılmaqdadır. Nə qədər qəribə səslənsə də, həm də əsl toy kimi təntənəli şəkildə həyata keçirilir.
Ənənəvi toylarda olduğu kimi, üzüklər, gəlinliklər və şənlik mərasimləri də mütləqdir. Bu hərəkət həm qadınlar, həm də kişilər üçün keçərli olsa da, qadınlar arasında daha çox rast gəlinir. Bu təcrübəni dəstəkləyənlər, guya, bunun insanı daha xoşbəxt həyata apardığını iddia edirlər.
Xaricdə təkarvadlı evlilik proqramları olan şirkətlər var və onlar evlənmədən əvvəl təlimat, təcrübə və dəstək verirlər. Məsələn, Yaponiyanın Tokio şəhərində 30-40 yaşlı qadınlara solo toy üçün gəlinlikdə fotosessiya təklif edən xüsusi agentliklər var. Elə sologaminin mənşəyi Yaponiyadır.
Kanadada, Vankuverdə, bir Vankuver toy agentliyi özləri ilə evlənməyi planlaşdıran qadınlar üçün məsləhət xidmətləri göstərir və bütün əlaqədar çətinliklərin həllinə kömək edir.
Daha əvvəllrdə biz saytımızda Yaponiyadakı dah bir qəribəlikdən yazmışdıq: burada qızlar ərə getmək istəmirlər. Artıq dünyada uşaqsız subkultura (subkultura – ənəənəvi mədəniyyətlərdən fərqli olaraq, özləri mədəniyyət formalaşdırırlar. Bu mədəniyyətin daşıyıcıları öz dəyərlər sistemi, danışıq jarqonu, davranış mədəniyyəti və geyimi ilə fərqlənməyə çalışırlar ) Daha çox Avropada geniş vüsət almaqdadır. İndi də uşaq istəməyən submədəniyyət tərəfdarları.
Bunlar başa dümürlər ki, onlar təkcə barsız ağacdırlar. Bir fiosofundediyi kimi, sünyada heç bir bəzək qadını analıq sevgisi qədər məsum edə bilməz, gözəlləşdirə bilməz. Aşağıda sosial şəbəkələrdə rast gəldiyimiz bu yazını (https://mdclinics.com.ua/ua/news/childfree/) ümumiləşdirib tərcümə ilə sizə təqdim edirik.

“ Ana və Uşaq”

Getdikcə daha çox bu cütlüklər şüurlu şəkildə uşaq sahibi olmamağı seçir, bunu açıq şəkildə bəyan edir və dünya məşhurları tərəfindən də dəstəklənir. Onlar bəyan edirlər ki, hər kəs öz prioritetlərini təyin etmək və həyatda öz yolunu çəkmək hüququna malikdir. Ancaq unutmamalıyıq ki, uşaqsızlıq fenomeni təkcə sosial deyil, həm də tibbi aspektə malikdir. Heç onlar dünyaya uşaq gətirməkdən imtinanın qadın orqanizmi üçün saatlı bombaya çevrilə biləcəyini bilirmi? Uşaq sahibi olmamaq xərçəngə tutulma riskini artırır? Öz övladlarına sahib olmaq istəməməsi bir çox tərəfdaşı boşanmağa, depressiyaya və hətta intihara aparır?
Bu barədə bir çox Tibb mərkəzlırinin reproduktiv mütəxəssisləri, mama-ginekoloqlar artıq məlumat verib. Onlar həmçinin analıq öhdəliyi götürmək istəməyən qadınları xəbərdar da edib:
“Uşaq sahibi olmamağa qərar verən qadınların reproduktiv sistemlə əlaqəli müxtəlif xərçənglərə tutulma riski artır”
Analıq və qadın bədəninin sirləri
Uşaq sahibi olmaqdan çəkinmək qərarı insan orqanizmi ciddi nəticələrə məruz qoya bilər. Birincisi, uşaq sahibi olmamağa qərar verən qadınlarda reproduktiv sistemlə əlaqəli müxtəlif xərçənglərin inkişaf riski artır. Bura döş xərçəngi, yumurtalıq xərçəngi və endometrium xərçəngi daxildir.

Yumurtalıq xərçənginə gəldikdə, aşağıdakıları başa düşmək lazımdır. Hamiləlik və ana südü zamanı qadın, adətən, menstruasiya görmür. Əvvəllər çoxlu uşaq övladlığa götürüləndə bir qadın ömrü boyu orta hesabla 40 dəfə aybaşı görürdüsə, indi bu rəqəm 400 dəfəyə çatır. Ovulyasiya yumurtalıqları müəyyən bir şəkildə travmatize etdiyi üçün, hər bir travma bədxassəli bir şişin inkişafına səbəb ola bilər.

İkincisi, uşaq sahibi olmaqdan imtina metabolik sindromun (visseral piy kütləsinin artması, periferik toxumaların insulinə həssaslığının azalması və karbohidrat, lipid və purin mübadiləsini pozan, həmçinin arterial hipertenziyaya səbəb olan hiperinsulinemiya) inkişafına görə təhlükəlidir. Çox vaxt uşaq istəməyən cütlər sağlam həyat tərzi keçirmək öhdəliyi ilə bağlı deyillər. Uşaqları olmayan cütlüklər tez-tez pis yemək vərdişlərinə malikdirlər ki, bu da piylənməyə və nəticədə metabolik sindroma səbəb olur.

Üçüncüsü, psixoloji aspekt nəzərə alınmalıdır. Uşaqları olmayan insanlar depressiyaya və hətta intihara daha çox meyllidirlər. Bundan əlavə, uşaq böyüdənlərlə müqayisədə onların ömrü daha qısadır. “Uşaqsız nikaha” girənlər arasında isə boşanmalar daha çoxdur. Bütün bunlar çoxsaylı elmi araşdırmalarla təsdiqlənir. Xüsusilə, Avstraliya alimləri tərəfindən uşaqsız qadınların sağlamlığı və rifahının öyrənilməsi. İştirak edən qadınlar 30-45 yaş arasında idi. Təhlillərin nəticələri göstərir ki, övladı olmayan qadınların ümumi sağlamlıqları, canlılığı, sosial aktivliyi və psixi sağlamlığı əhəmiyyətli dərəcədə pisləşir. Reproduktiv yaşda qadının rifahı onun orqanizmi üçün uzunmüddətli nəticələrə səbəb ola biləcəyindən, Avstraliya alimləri belə qənaətə gəldilər ki, uşaqsız qadınların sağlamlıq problemi əhalinin artan bir qrupu kimi uşaqsız insanlara sağlamlıq və sosial xidmət göstərmək üçün daha çox araşdırma, uşaqsızlığın nəticələrinin müəyyən edilməsi və aradan qaldırılmasını tələb edir.

Qeyri-tibbi dildə reproduktiv aspekt
Tibbi təcrübədə dəfələrlə uşaq sahibi olmağın əleyhdarları ilə çox qarşılaşırıq. Onların hamısı qəti şəkildə bildirdilər ki, nəsil artırma onların həyat planlarının bir hissəsi deyil. Belələri reproduktiv aspektin vacibliyini unutmamalıdırlar. Xüsusilə, qadın reproduktiv yaşının kişidən fərqli olaraq məhdud olması faktdır. Beləliklə, 35 yaşdan etibarən yumurtalıq ehtiyatı azalır və yumurta hüceyrəsi qocalmağa başlayır. Demək lazımdır ki, bu ehtiyatda azalma daha əvvəl baş verə bilər və onun təməli dölün intrauterin inkişafı zamanı formalaşır. Hər halda, qadının reproduktiv funksiyasını həyata keçirmək üçün arsenalında məhdud vaxt var. Xəstələrə göstərilən reproduktiv aspekt haqqında məlumat verməklə, sikkənin digər tərəfini göstərməklə, onlar dəyərlərin yenidən qiymətləndirilməsini yaşayırlar. Nəticədə çoxları uşaq sahibi olmaq məsələsinə münasibətini dəyişir.
Çox vaxt uşaqsız bir cütlükdə ailədə və uşaq böyütməkdə təcrübəsi olan yalnız bir kişinin olduğu hallar da olur. Eyni zamanda, yeni birlikdə o, artıq reproduktiv funksiyasını həyata keçirmək istəmir. Bu belə olur, çünki qadın öz tərəfdaşını saxlamaq və birliyini qorumaq istəyən ərinin mövqeyini parçalamağa çalışır. Başqa sözlə, o, ortağına ideoloji cəhətdən bağlıdır. Bu, müasir qadınların düşünməli olduğu olduqca incə bir psixoloji cəhətdir. Məsələn, uzun müddətdir ofisdə olan və uşaq sahibi olmaq istəməyən xəstə planlaşdırılmamış hamiləlik keçirib. Jinka inadla bu fasiləni gözləyirdi və həkimlər onun fikrindən daşınması üçün mümkün olan hər şeyi etdilər. Psixoloq bu xəstə ilə kifayət qədər uzun müddət işlədi, bundan sonra o, analığa baxışını yenidən nəzərdən keçirdi. Bu, zərurətdən deyil, niyə baş verdi? Qərar ağıllı şəkildə qəbul edildi. Jinka artıq körpəsahibidir. Ona görə də həkimlər müxtəlif analıq növlərinin qadınların sağlamlığına təsiri barədə onları məlumatlandırmalıdırlar. Mümkün risklərdən sadə, tibbi olmayan bir dillə danışmaq lazımdır. Niyə yumurta dondurulur? 20-25 yaşlı qadının uşaq sahibi olmaq istəməməsi icazəlidir. Psixoloji, dini inanclar, cəmiyyətin təsiri – bunun bir neçə səbəbi ola bilər. Və sonra bir neçə dəqiqədən sonra qadın o biri dünyaya doğru düşüncə vektorunu dəyişir. Nə deyə bilərəm? Birincisi, artıq əvvəldə qeyd edildiyi kimi, 30-35 yaşda yumurtalıq ehtiyatı azalır. İkincisi, bütövlükdə gənc orqanizmin və xüsusilə yumurtaların çox fərdi bir sual olduğunu başa düşmək lazımdır. Və günahkar idilər ki, onları insanların genetikası hesab edirdilər. Bəzi insanlar 42 yaşında menopoz, bəziləri isə 33 yaşında reproduktiv funksiya ilə bağlı problemlər yaşayır.

Üçüncüsü, yaşla, qadının genetik və xromosom anomaliyalarının inkişaf riski, menstruasiya zamanı fasilələrin tezliyi artır. Buna görə də, əgər qadın münbit yaşa inancını dəyişərsə, o, yeganə həll yolunun donor yumurtalarından istifadə etmək olduğunu hiss edə bilər. Onların bioloji materialı yüksək keyfiyyətli embrion əldə etmək üçün ya çox az olacaq, ya da heç istifadə edilməyəcək. “Uşaqsızsınızsa və uşaq dünyaya gətirməyin həyat planlarınıza uyğun gəlmədiyinə əminsinizsə, yumurtalarınızı dondurmaqla özünüzü sığortalasanız daha yaxşı olar”. Həkimlərin vəzifəsi yumurtaların dondurulması və kriobankda saxlanma ehtimalı barədə xəstələrə məlumat verməkdir. Biomaterialın dondurulması sakinlərin təhlükəsizliyini təmin edir. Bundan əlavə, yumurtanın dondurulması sığorta hadisəsidir. Məsələn, bir qadının artıq bir uşağı varsa, lakin o, uşaq sahibi olmaq istəyirsə və hamilə qalmaqda çətinlik çəkirsə, kriyobankda biomaterialın olması ailəyə təsir edəcəkdir. Və qadın yumurtalarını nə qədər tez dondursa, bir o qədər yaxşıdır. Bunu 20 yaşında etdikdən sonra biomaterialın keyfiyyəti 38-40 yaşlarında əhəmiyyət kəsb etdiyi zaman təbii küldən daha yüksək olacaq. Əgər siz uşaqsızsınızsa və uşaq dünyaya gətirməyin həyat planlarınıza uyğun gəlməyəcəyinə əminsinizsə, yumurtalarınızı dondurmaqla özünüzü sığortalasanız daha yaxşı olar…

Bütün evlərimizə, ailələrimizə çoxlu-çoxlu övlad, nəvə dualarıyla….