Sosial psixologiya
( İxtisarıa )
İşimizdə nəyi bəyənirik? Ən yekdilliklə bildirirlər: yüksək maaş, geniş sosial paket, yaxşı iş şəraiti, loyal korporativ siyasət və s. Amma tamamilə fərqli şeylər hər bir insanı qıcıqlandıra bilər. Klassik bir ifadə ilə desək, müxtəlif iş yerləri özünəməxsus şəkildə xoşagəlməz ola bilər. Fərqli fəaliyyət sahələrində çalışanların ən çox nəyi bəyənmədiyini və ən əsası bununla bağlı nə edəcəyini anlayaq.
İşəgötürənlər adi insanlardır: onların müsbət və mənfi cəhətləri var. Bəzilərinə uyğunlaşa bilərsiniz, bəziləri haqqında danışıqlar apara bilərsiniz, bəziləri isə ayrılmaq üçün qeyd-şərtsiz səbəbə çevriləcək. Əsas odur ki, şəxsən sizin üçün nəyin qəbuledilməz olduğunu vaxtında başa düşəsiniz. Əks halda, canınızı yandırıb işə marağınızı itirə bilərsiniz. Və sonra ssenarilər daha kədərli inkişaf edə bilər: ciddi səhvlər, zədələnmiş reputasiya, həmkarlar və müştərilərlə korlanmış münasibətlər, işdən çıxarılma, stress və hətta sağlamlıq problemləri. Buna görə də, məqaləmizdə danışacağımız pis əlamətlərə göz yummamalısınız.
- Mənfi atmosfer və qeyri-sağlam ünsiyyət
Əgər iş mühiti ağırdırsa, o zaman ofisə getmək istəyi get-gedə sönəcək. Qalmaqallı bir həmkar, daim narazı müştərilər və ya tabeliyində olanlara bunu çıxarmağa icazə verən tiran bir patron nadir deyil, lakin bununla da məşğul olmaq olar. Hörmət və düzgün qarşılıqlı əlaqənin əsas dəyər olduğu bir şirkətdə bunu etmək daha asandır. Onda hər hansı neqativ hal diqqətdən kənarda qalmayacaq.
Nə etməli?
Dağıdıcı ünsiyyətlə, məsələn, açıq kobudluqla qarşılaşırsınızsa, vəziyyəti norma kimi qəbul etməməlisiniz. Axı biznes etikasının prinsipləri ləğv olunmayıb. Söhbətin necə aparılacağı, bir həmkarınızla və ya müştərilərdən biri ilə danışmağınızdan asılıdır, ünsiyyət üçün adətən xüsusi skriptlər hazırlanır. Ancaq ümumiyyətlə, söhbəti sakit şəkildə aparmağı, narazılığın səbəblərini öyrənməyi və onların arasında həll edilməli olan konstruktiv olanları vurğulamağı təklif edə bilərsiniz. Əgər şirkətinizdə zəhərli davranış birdəfəlik insidentdən daha çox normadırsa, o zaman güclü tərəflərinizi qiymətləndirmək və həqiqətən belə işləməyə hazır olub-olmadığınıza qərar vermək vacibdir.
- Qeybət, intriqa
İş yerində xoş ünsiyyət, işinə və ətrafdakı insanlara rəğbət olmalıdır. Dedi-qodu, xəbərçilik , paxıllıq işin axarıma ancaq çənfi təsirt göstərəcək. Təəssüf ki, bir çox insanlar intriqaları karyeralarında yeni addımın ən sürətli yolu hesab edirlər. Bəzi komandalarda dedi-qodu korporativ ənənəyə çevrilir, lakin bu ünsiyyət tərzi bütün işçilər üçün uyğun deyil.
Nə etməli?
Dağıdıcı ünsiyyətlərə qarışmamağa çalışın: susun, xahiş edirəm ki, bu məsələ sizi maraqlandırmır, alternativ təklif edin və ya sadəcə olaraq mövzunu dəyişdirin. Əgər intriqa ilə qarşılaşırsınızsa, sakit olmağa çalışın və həmkarlarınızla söhbəti konstruktiv kanala çevirin – spekulyasiyanı faktlardan, subyektiv olanı obyektivdən ayıraraq, mətləblə, nöqtə ilə danışın. Heç bir əsası olmasa belə, bütün mübahisəli vəziyyətləri menecerinizlə aydınlaşdırmağa çalışın. Yaxşı olar ki, kritik neqativ məlumat və nöqsanlar yığılmasın. Eyni zamanda, faktlara arxalanaraq, diqqəti həmkarların subyektiv qiymətləndirmələrindən obyektiv reallığa çevirin.
- İşin mənasızlığı hissi – heç bir şeyə təsir etmədiyiniz zaman
Belə bir fikir var ki, işin ən xoş tərəfi maaşdır. Əlbəttə, bu vacibdir, amma necə deyərlər, insan tək çörəklə yaşamır. Nə qədər təmtəraqlı səslənsə də, amma bir çoxumuz üçün peşə özümüzü dərk etmək və hətta planetdə iz qoymağın bir yoludur: faydalı olmaq, başqalarına kömək etmək, yeni bir şey yaratmaq və ya nəyisə yaxşılığa doğru dəyişmək. Əgər iş mənasız görünürsə və ya son nəticəyə təsir etmək üçün heç bir yol yoxdursa və özünüzü ruhsuz bir maşındakı dişli kimi hiss edirsinizsə – bu, həvəsdən salır.
Nə etməli?
Peşədə yeni mənalar tapmağa çalışın. Bunun kimin üçün faydalı olduğunu düşünün və onu daha çox dəyərlə doldurmağa çalışın. Bəlkə də bir şeyi xaricdən deyil, daxili olaraq – iş proseslərində təkmilləşdirə bilərsiniz. Beləliklə, öz şirkətinizə və həmkarlarınıza kömək edin.
- Narahat iş şəraiti
Bu, diqqətinizi cəmləyə bilməyəcəyiniz səs-küylü açıq yer, uzun müddət olmaq çətin olan havasız bir otaq ola bilər. Səbəblər müxtəlifdir, nəticə eynidir: işçi narahat olarsa, işinə qarışar, diqqətini yayındırar.
Nə etməli?
Həmkarlarınızla razılığa gəlməyə çalışın: nəzakətlə onlardan bir az daha sakit və ya başqa otaqda danışmağı xahiş edin. Əgər bu mümkün deyilsə və ya sizinlə yarı yolda görüşmək istəmirlərsə, səs-küyü ləğv edən qulaqlıqlardan istifadə edin.
Dolğunluq səviyyəsini azaltmaq üçün otağı mütəmadi olaraq havalandırın, nəmləndiricilərdən istifadə edin, şirkət rəhbərliyindən kondisioner və ya digər havalandırma sistemlərinin quraşdırılmasını xahiş edin. Ancaq bu tədbirləri tək görməmək daha yaxşıdır – problemi həmkarlarla müzakirə edin və hər kəs üçün ən yaxşı həll yolunu tapın.
Bütün bu üsullar kömək etmirsə, evdən və ya iş şəraitinin daha rahat olduğu başqa bir yerdə işləmək imkanını öyrənin – mümkündür ki, rəhbərlik bu variantı təsdiqləyəcək və hər kəs xoşbəxt olacaq.
Nə etməli?
Danışmaq. Yəni problemi tapın, məsul şəxslərə izah edin və öz həllinizi təklif edin. Siz mütləq heç nə itirməyəcəksiniz, amma çox şey qazana bilərsiniz – şərəfdən tutmuş yüksəlməyə qədər. Dəyişikliklərlə maraqlanan insanların olmadığını hiss edirsinizsə, növbəti nöqtəyə baxın.
5.Normadan artıq iş vaxı
Elə komandalar var ki, ofisdən vaxtında çıxmaq şübhəli peşəkarlığa bərabərdir. Baxmayaraq ki, məntiqə əməl etsəniz, hər şey əksinə olmalıdır: işçi nə qədər səmərəli olsa, cari işlərə bir o qədər az vaxt sərf edir. Və əgər işçi ilə hər şey qaydasındadırsa, lakin o, sistematik olaraq gecikirsə, problemi onun üzərinə qoyulan həddindən artıq iş yükündə axtarmaq lazımdır. Bu, onun rəhbərliyinə suallar yaratmalıdır. Ancaq daha tez-tez bu, tamamilə əksinədir – və əlavə iş tabeliyində olanlara öhdəlik kimi qoyulur.
Nə etməli?
İşə qəbul mərhələsində hər şeyi razılaşdırmağa çalışın: hətta müsahibədə də əlavə iş vaxtının olub olmadığını aydınlaşdırın. Mövqeyinizi bildirin: gec qalmağa və həftə sonları işləməyə hazırsınız. Əgər belədirsə, onda nə qədər tez-tez, hansı hallarda və hansı həcmdə. Və ən əsası – hansı şərtlərdə? Əgər yaxşı maaş üçün iş vaxtından artıq işləyə bilirsənsə, niyə də olmasın? Və heç bir şəraitdə hazır deyilsinizsə, bunu dərhal söyləmək daha yaxşıdır. İşəgötürən bu cür əməkdaşlığa başlamağa dəyər olub olmadığını düşünəcək. Və müqavilələr pozulduğu təqdirdə başqa bir mübahisəniz olacaq. Unutmayın: işçinin təkcə öhdəlikləri deyil, həm də hüquqları var, onlar əmək müqaviləsində göstərilib və qanunla tənzimlənir.
İşçinin təkcə vəzifələri deyil, həm də hüquqları var, onlar əmək müqaviləsində göstərilib və qanunla tənzimlənir.Həyatımızın əhəmiyyətli bir hissəsini işdə keçiririk, buna görə də qəbuledilməz bir şeyə dözmək əlçatmaz bir lüksdür. Həmkarlar bizim üçün ikinci ailəyə çevrilirlər, ofis isə ikinci evdir. Və “iş” və “sevgi” sözləri arasında bərabər işarə qoymaq üçün, istədiyinizi seçin, bu əlaqələr üzərində işləyin, öz maraqlarınızı unutmayın. Və uzun müddət peşəkar xoşbəxtlik sizinlə olsun.
Qeyd: Yazı tərcüməilə təqdim olunur.
“ Ana və Uşaq" 