“ Ana və Uşaq"

Maraqlı məlumatlar

Evlilik prosesi bütün dünyada çox dəyişir: bəzi ölkələrdə bu, bir neçə saat ərzində həyata keçirilə bilər, digərlərində isə prosedur kifayət qədər mürəkkəbdir. Gəlin dünyada insanların necə evləndiyini və boşandığını araşdıraq.

ABŞ

Hər bir Amerika ştatı öz prosedurunu müəyyən edir. ABŞ-da nikahın iki əsas növü var: iki nəfərin birlikdə yaşadığı, lakin rəsmi nikah qurmadığı ümumi qanuni nikah və nikah lisenziyası ilə həyata keçirilən nikah. Ümumi qanun nikahı səkkiz ştat və Kolumbiya dairəsi tərəfindən tanınır. Onların qanunları ümumiyyətlə qarşılıqlı razılıq, birgə yaşayış və bir-birinin ər-arvad kimi təqdim edilməsini tələb edir.
Lisenziyalı nikahlar bütün ştatlarda mövcuddur. Heç biri başqa şəxslə nikahda olmayan hər iki tərəfdaş pasport və ya sürücülük vəsiqəsi ilə nikahın qeydiyyat şöbəsinə gəlməlidir. Bir çox ştatlarda lisenziyanın verilməsi ilə toy arasında bir gündən altı günə qədər bir müddət keçməlidir. Nikah mərasimindən sonra həm ər-arvad, həm də rəsmi şəxs lisenziyanı imzalayır və onun təsdiq edilmiş surətini və nikah şəhadətnaməsini dövlət reyestrinə təqdim edir.
19 yaşında evlənməyə icazə verən Nebraska və minimum yaş həddi 21-ə qaldırılan Missisipi istisna olmaqla, bütün ABŞ-da nikah üçün minimum yaş həddi 18-dir. Delaver ştatından başqa bütün ştatlar yetkinlik yaşına çatmayanlara hamiləlik, valideyn razılığı və ya məhkəmə razılığı kimi müəyyən hallarda evlənməyə icazə verir. Otuz ştatda nikah üçün minimum yaş həddi 13-18 yaş arasında müəyyən edilib, digər 20 ştatda isə belə minimum yaş yoxdur.
ABŞ-da boşanma işlərinə boşanma prosesində ixtisaslaşmış məhkəmələr baxır. Tamamilə bütün dövlətlər dərhal boşanmağa icazə vermir, lakin cütlərə məsələni nəzərdən keçirmək üçün ən azı altı həftə vaxt verir. Missisipi, Cənubi Dakota və Tennessi boşanma üçün qarşılıqlı razılıq tələb edən yeganə ştatlardır; qalanlarında isə həyat yoldaşlarından birinin razılığı kifayətdir.
Bəzi ştatlar sadələşdirilmiş boşanma prosedurlarını təklif edir. Ər-arvadın əsas məsələlərdə əvvəlcədən razılaşdıqları və bir-birlərinə qarşı heç bir iddiası olmadığı hallarda istifadə olunur.

Almaniya

Almaniyada nikah yerli magistratura ofislərində (Standesamt) qılınır. Gələcək həyat yoldaşları niyyət bəyannamələrini təqdim edir, şəxsiyyət vəsiqələri və doğum haqqında şəhadətnamələri gətirirlər və məmur (bəzən şəhər meri) onları ər və arvad elan edir. Toy və sənədləşmənin qiyməti 65-200 avro arasında dəyişə bilər.
Almaniyada boşanma üçün əsaslar evlilik münasibətlərinin o dərəcədə pozulmasıdır ki, artıq evlilik mümkün deyil. Əgər ər-arvad bir ildən artıq bir yerdə yaşamırsa və heç bir əmlak mübahisəsi yoxdursa, məhkəmə əlavə icraat olmadan boşanma verir.

Yaponiya

2016-cı ilə qədər Yaponiya qanunları qadınların əvvəlki evliliklərindən altı ay ərzində evlənməsini qadağan edirdi, lakin Ali Məhkəmə bu müddəanı konstitusiyaya zidd hesab etdi. Qadınların yaşı 16 və daha yuxarı, kişilərin isə 18 və ya daha yuxarı olması lazımdır. Ancaq əcnəbisinizsə və öz ölkənizdə evliliyə yalnız 21 yaşından sonra icazə verilirsə, Yaponiyada da bu yaşdan əvvəl evlənə bilməzsiniz.
Hər iki tərəfdaş xüsusi formanı doldurmalı və yerli bələdiyyəyə təqdim etməlidir. Daha sonra məlumatlar bütün ailə üzvlərinin doğulması, nikahı, boşanması və ölümü haqqında məlumatları özündə əks etdirən xüsusi ailə reyestrinə – koseki-yə daxil edilir. Xaricilərin kosekidə öz girişi yoxdur və yalnız bir ailə üzvünün həyat yoldaşı kimi qeyd edilə bilər.
Yaponiyada üç boşanma proseduru var: qarşılıqlı razılıq, vasitəçilik və məhkəmə qərarı ilə. Ən sadə variant, hər iki ər-arvadın boşanmaya razı olması, əmlakın müstəqil şəkildə bölünməsi və uşağın qəyyumluğu məsələlərini həll etməsidir. Belə hallarda ər-arvad iki yetkin şahidin iştirakı ilə boşanma blankını çap edib imzalayır və sənədi bələdiyyəyə təqdim edir.
Tərəflər müstəqil şəkildə razılığa gələ bilmirlərsə, vasitəçilikdən istifadə edilir. Xüsusi hakim və iki vasitəçi cütlüyə razılığa gəlməyə və hər kəsə uyğun boşanma şərtlərini hazırlamağa kömək edir. Son qərarı həmişə ər və arvad verir; vasitəçilər sadəcə olaraq dialoqu konstruktiv istiqamətə yönəldirlər.
Vasitəçilər bir nəticəyə gələ bilməsələr, məhkəmədə boşanma tələb oluna bilər. Yapon qanunları xəyanət, ciddi ruhi xəstəlik hallarında və ya ər-arvaddan birinin harada olduğu üç ildən artıq müddət ərzində məlum deyilsə, məhkəmə qərarı ilə boşanmaya icazə verir. Məhkəmə bütün halları diqqətlə nəzərdən keçirdikdən sonra nikahın davam etməli olduğunu müəyyən edərsə, məhkəmə tərəflərin iradəsi olmasa belə boşanma vəsatətini rədd edə bilər.

Səudiyyə Ərəbistanı

Səudiyyə Ərəbistanında Ailə Məcəlləsi və ya ekvivalenti yoxdur — ölkənin hüquq sistemi şəriət qanunlarına əsaslanır. Buna görə də qadınların nikahda hüquqları əhəmiyyətli dərəcədə məhdudlaşdırılır – məsələn, kişi həmişə evliliyə təşəbbüs göstərir. Nikah mərasimində bəylə gəlinin ailə üzvləri iştirak edirlər: toyun mümkün olub-olmadığına qərar verir, baxış keçirir və cehiz mübadiləsi aparır. Toy özü ən azı iki yetkin şahidin iştirakı ilə baş verir, təbii ki, yalnız kişi.
Səudiyyə Ərəbistanında çoxarvadlılığa icazə verilir: Müsəlman kişinin dörd arvadı ola bilər, bir şərtlə ki, onları maddi cəhətdən təmin etsin və onlara bərabər münasibət göstərsin. Bununla belə, qadınlar son vaxtlar tez-tez nikahdan əvvəlki müqavilələrinə ərlərinin birdən çox arvadla evlənməsini qadağan edən bənd əlavə edirlər.
Kişilərin heç bir qanuni əsas olmadan arvadlarını dərhal boşamağa birtərəfli hüququ var. Bunu etmək üçün üç dəfə yüksək səslə “Səni boşaram” demək kifayətdir. Əgər söz mübahisənin qızğın vaxtında deyilsə, talaqı ləğv edə bilər, ancaq arvadı ona üç dəfə qayıtmağa razı olarsa. Qadınlar üçün vəziyyət daha mürəkkəbdir: arvadın boşanmaq üçün məcburi əsasları varsa (məsələn, əri onu aldadıbsa, tərk edibsə və ya zorlayıbsa), o, məhkəməyə müraciət etməlidir.
Boşanma halında atalar yeddi yaşdan yuxarı oğulları və doqquz yaşdan yuxarı qızları avtomatik qəyyumluğa götürürlər. Keçmiş həyat yoldaşını və evliliyindən olan bütün uşaqları maddi cəhətdən dəstəkləməlidirlər. Boşanmış qadın adətən ailəsinə qayıdır və nadir hallarda yenidən ailə qurur.

Avstraliya

Avstraliyada həm kişilər, həm də qadınlar üçün qanuni nikah yaşı 18-dir. Bu yaşdan kiçik nikahlara “qeyri-adi və müstəsna hallarda” icazə verilir və valideynin razılığı və məhkəmənin razılığı tələb olunur.
Avstraliyada evlənmək üçün siz toydan bir ay əvvəl xüsusi blankları doldurmalı və onları bayram edənə—hökumət tərəfindən nikah bağlamaq icazəsi verilmiş şəxsə təqdim etməlisiniz.
Toy günündə siz, həyat yoldaşınız və iki şahid üç nikah şəhadətnaməsini imzalayacaqsınız, bundan sonra onlardan ikisini alacaqsınız. Daha biri iki həftə ərzində Doğum, Ölüm və Nikah Reyestrinə təqdim edilməlidir.
Avstraliyada boşanma kifayət qədər sadədir: nikahın düzəlməz şəkildə pozulduğunu, barışmanın qeyri-mümkün olduğunu və 12 ay və bir gündən artıq bir yerdə yaşamadığınızı başa düşsəniz, sizə boşanma icazəsi veriləcək. 18 yaşından kiçik uşağınız yoxdursa, boşanma məhkəməsində iştirak etməyə belə ehtiyac yoxdur.

Qeyd: Yazı tərcümə materialıdır.