“ Ana və Uşaq"

Müzakirə

Naibə xanımın   fkirlərini oxudum və bəyənirəm (Bax: https://yenisabah.az/indiki-kisiler-qadinlarin-ustunde-agaliq-etmek-isteyir-xalq-artistinden-etiraz? fbclid=IwAR3AgvUIgW2lyDdeJjOuUtXvew1ERhu35bwlsDIDt34YDqOysUiQMkt7pJw#.Yoz9rcwtXgk.facebook ).  Amma    Xalq artistinin  fikri konteksdən çıxarılıb. Elə bu gün ən pisi  də    kütləvi informasiya vasitələrinin (bura  şou telekanalları, əksərsaytlar və internet televiziyaları aiddir)  əfkari-ümumiyyə  üçün göstərdiyi mənfi təsirlərdir. Mətbuat/televiziya  izləyici naminə  cəmiyyəti, sanki, Rey hesab edir və   “Reydə böyük bir mağaza açıb”lar.

 Naibə xanım  barışdırcı,   xoşməramlı niyyət qoyub ortaya, amma sayt sərlövhəni   elə seçib ki, Xalq artistinin fikirləri 1 qəpiklik olub,  qadınlar və kişilər arasında  yeni didişmə  yaratmaq  niyyəti güdülüb.

Çox təəssüf edirəm.

  Sovet dövrünün senzurasını qaytarmasalar,   bu cür kütləvi informasiya vasitələrinin maarifləndirməsi bizi yaxşıca “maarifləndirəcək”.

  Amma  hörmətli Naibə xanımın  “O vaxt qadınlar işləmirdilər, kişi də qadına bir tikə çörək gətirib verirdi və özünü evdə ağa hesab edirdi” fikrini  də məqbul  hesab etmək olmaz.   Belə düşünəcəyiksə, ailə institunun   “Yasin”ini oxumalı olacağıq.   Kişilər  heç vaxt belə  hiss etməyib özünü.  Kişilər qadına  heç vaxt belə baxmayıb.   Mən bu yaşıma qədər kənddə-kəsəkdə, rayonda, ölkədə  belə   meyil hiss etməmişəm.  Olsun ki,   bu yanaşmaya  uyğun 3-5  hal olsun. Amma   kütləviliyə doğru belə   meyil  yoxdur.  Ədalətsiz  danışmayaq,    3-5 hadisəyə görə  proletarların qəlbini qırmayın.  Tutaq ki, bir kişinin  5 qızı var, oğlu yoxdur. Əgər   bu kişi qadını üzəridə  siyasi  asılılıq kimi    hakim olmaq iddiası  varsa,  bəs onun qızları…  Əksinə,  kişilər daha   xoşməramlı olurlar. Mən  dildə də həmişə belə eşitmişəm, belə görmüşəm ki, ata  da, qıza da həmişə  oğlundan bir qədər  daha   rəğbət bəsləyiblər.  Deyiblər ki,  “qız uşağı kəsikdir” onun xətrinə dəymək olmaz. Belə deyən atanın/ ərin  həyat yoldaşı da    onun kimi bir atanın-ailənin  kəsiyidir, onun xətrinə  necə dəymək olar? Qızlarımız, bacılarımız  ata evində nə qədər  seviliblər azdır, onlar qat-qat  bundan artığına   layiqdirlər. Gəlin köçəndən sonra da  ata evindən əllərini, ümidlərini üzə  bilmirlər.

Əgər kimlərdəsə öz qadınlarına  belə yanaşma varsa, onların anasına,  bacısına, qızına qarşı da  digər evlərdə həmin  münasibət  var. Kim buna razı olar və ya bunu istəyər?

 Söz-söhbətsiz, problemsiz ev olmur və bu, mümkün də deyil. Və bu, həm də  lazımdır da.  İdeal olan yalnız  problemlərin  qarşılaşmasından  təcəlla edər. Hərdən bir qadın da bilsin ki, ər ailə üçün nə deməkdir. Kişi  də  bilsin qadın Kimdir. İndi baxın, Qadınlar haqqında ən  gözəl şeirlər də, şərqilər də  Kİşilərin dilindən deyilib.  Nəbi  Xəzrinin bir ğözəl şeiri var:

Qadınsız ev

Çiyinlərdə yerin-göyün qəmidir,

Ah çəkirsən asimana yetişir.

Qadınsız ev —

tufandakı gəmidir,

O nə batır, nə limana yetişir.

Ağır dərdlər faciənin gücüdür,

Nə sevinib, nə də gülə bilirsən.

Qadınsız ev —

xəstəxana küncüdür,

Nə dirilir, nə də ölə bilirsən.

Fəlakətdə neçə-neçə sirr yatır,

Səni yıxır, polad kimi o sınmır.

Qadınsız ev —

günəşsiz bir dünyadır,

Nə od yansa, qızınmır ki, qızınmır.

Sən bir quşsan, ruhun sınmış qanaddır,

Heç baxma ki, külək sərin, meh ilıq…

Qadınsız ev —

ulduzsuz kainatdır,

Həmdəmindir sükut ilə qaranlıq.

Ey kişilər!

Sevginizi əzizləyin cahanda,

Qadınlığın sədaqətdir ilk adı.

Vay o gündən —

ömrün axır anında,

Gözünüzü qapayan da olmadı!

Mənə belə gəlir ki, bu şeir  bütün kişilərin  bizim əziz,  hörmətli qadınlarımızla  bağlı əxlaqi-etik görüşlərinin məcmusudur. Və yaxud   bir lirik şairimiz var: Yusif Həsənbəy, onun  bu şeirinə baxın:

Məhəbbətli dunyamız

Bir yastığa baş qoymaqdan doymadıq!

Biri-birimizdən doymaqdan da doymadıq!

Səni ürəyimin başına basa-basa istədim.

Səni bütövlüklə necə vardınsa istədim.

Təkcə qaşını,

Təkcə gözünü demədim axı…

Mən bütöv istədim səndən bəxtiyarlıgı.

Əllərin.

Tellərin.

Gözlərin.

Sözlərin-

hamısı mənim olsun

Səndən doysam,

Allah mənə

Qənim olsun!

Nəfəsin saçıma

Sığal cəkə doymaram!

Dodaqların dodağıma

Bal cəkə doymaram!

Həb deyilsən ki, gilə-gilə atım səni.

Varlığıma bəs necə qatım səni?!

Yaşa məndə, ürəyimdə, içimdə!

Yaşa ancaq fərəhimdə, sevincimdə!

Nə edim ki, ağrını ağrım bilim, qəmini qəm

Mənə nə istəsən elə, səndən küsən deyiləm.

Küssəm nazını kimdən istəyim?

Ruhumun bənövşə havasını kimdən istəyim?

Küssəm kim soyutsun həyəcanımı!

Küssəm bəs hara qoyum canımı!

Dünyanin ən bəxtəvəri mənəm

Sənin qədrini səndən artıq bilənəm.

Gözəlsən, ülvidir eşqin, mənan.

Səni məndən ötrü dogub anan.

Dünyanın ən bəxtəvəri bizik,

Bu gecə təmizlərdən təmizik.

Qəlbimizdə nə kin, nə acıq.

Biz ancaq özümüzə möhtacıq.

Sənsiz, Mənsiz bu gecə

adi gecə olardı,

Bəs görəsən məhəbbətsiz

Dünya necə olardı?

    Bunu  sizin   “ağa” adlandırdığınız kişi deyə bilməz,  bunu  Qadını özünün həyatının yoldaşı, ruh əkizi hesab etdiyi  proletar deyə bilər.  Onsuz da   bir  mifik təsəvvürə görə, hər kəs   bir vaxt öz bədənindən ayrılmış yarısını nə vaxt tapır, onda  ailə qururlar, yenidən birləşirlər.

Problemləin səbəbi  başqadır… Problemin səbəbi  mənəviyyatla, şüurla bağlıdır. Avropanın dəyərsiz “dəyərlər”i şaşırdı belə deyən, belə düşünən qadınları.   Xarici serialların, internetin, mobil telefonların, ayfonların  eyforiyası  şırımlar  çəkdi dəd-babaların   yaratdığı ailə  -əxlaq  məcəlləmizin  sinəsinə.

 O seriallardakı qadınların ağası var, hansı məkandadırsa, hansı ziyafətdədirlərsə,  ziyafət verən   də  ağadır.   Ziyafətlərdən-ziyafətə  dəbdə olan gözəlçələr  Qadın, Ana  bəxtiyarlığından uzaqdırlar. Onlar bizm qadınların  100 metrliyinə yaxın dura bilməzlər.

 Bunun  özülündə qadınlarımızın vəfası, ailəcanlı olması,  ailə-uşaqlar üçün fədai olmasıdır. Onlar bunu edə bilmirlər axı. Gecə saat 2-də, 3-də durub ağlayan körpəni kimdir  kiridən, su verən, altını təmizləyən.   Xarici ölkələrdə Qadının statusu tamam başqadır. Elə ən yaxşısı bizdədir. Bir qadının   qucağında  körpə yoxdursa, ağzının üstündən şillə vuranda da  uşağı “Ana” deyib  ona sarılmırsa,  kimdir  ana nə demək olduğunun   mahiyyətini düşünə bilən, düşünə-düşünə də yaşaya bilən.

   Rəhmətlik Baba Mirzəyev oxuyurdu:

 Üstünün qaşıyla tanınar üzük,

Əgər üzük yoxsa, qaşı   neynərəm…

 Ayrı-ayrılıqda  bu tərəflərin heç biri tam  dəyər yarada bilməz.  Dsüşünürəm ki, hələ gec deyil.  İşdir, əgər  Naibə xanımın dediyi kimi düşünənlər varsa,   birdən-birə də olmasa  da, 2-3  günü keçməmək şərti ilə  barış bayrağını qaldırsın. Mütləq…

     Biz yanmışıq, alışmışıq,

Bir can olub qarışmışıq,

Hey küsmüşük, barışmışıq,

Gəl, küsməyək bundan sonra!

Nəqərat:

Ürək desin nəğməsini,

Yaysın elə öz səsini,

Görək ömrün zirvəsini!..

Yolun uzanır sola, sağa,

Qoşa çıxaq yenə dağa!..

Hər söhbətə inanmağa

Tələsməyək bundan sonra!..

Bilək eşqin qədrini biz,

Bu illərdən qalsın bir iz!

Yaş olsa ya əlli, ya yüz,

Gəl, küsməyək bundan sonra!