“ Ana və Uşaq"

Maraqlı məlumatlar

Qəhvə qoxulu kitab

Köhnə kitablar haqqında bilmək üçün başqa bir maraqlı şey onların qoxusunun mənbəyidir. Bir çox insan köhnə kitabların qoxusunu yeni kitablardan üstün tutur. Xüsusilə köhnə kitablarda o bənzərsiz qoxunun rahatlığını heç yerdə tapa bilməzsiniz. Matija Strlič adlı kimyaçının 79 könüllü üzərində apardığı araşdırmaya görə, köhnə kitablardan qəhvə və şokolad iyi gəlirdi. Bu mövzunu elmi şəkildə izah edən kimyaçı alimin araşdırması kitabsevərlərin ən çox maraqlandığı bir suala da aydınlıq gətirib. Köhnə kitablardakı qəhvə və şokolad qoxusu ilə bağlı xəbərlərin təfərrüatlarını burada tapa bilərsiniz.

Birinci çap maşını

Tarixdə məlum olan ilk mətbəə çinlilər tərəfindən istifadə edilmişdir. 593-cü ildə Çində tikilmiş bu mətbəə ağac üzərində oyma və presləmə texnikasına uyğun işləyirdi. Yəni, dünyanın ilk mətbəəsi heç bir maşın sifarişinə uyğun işləmirdi. Hərflərin bir-bir yazılması və istifadəsi də 1040-cı illərdə Çinlilər tərəfindən həyata keçirilib.

Osmanlı imperiyasında ilk mətbəə

Şübhəsiz ki, Osmanlı İmperiyasındakı mətbəə dedikdə ağlımıza İbrahim Mütəfərrikə gəlir. Halbuki, bundan çox əvvəl Osmanlılar əslində mətbəə ilə tanış olmuşdular. 1493-cü ildə ispan bir mühacir tərəfindən qurulan bu mətbəə o qədər də tanınmır. Smma o dövrdə türklər mətbəədən daha aydın şəkildə istifadə etmişlər. Macarıstanda doğulan İbrahim Mütəfərrikə məhbus olaraq İstanbula gətirilib və sarayda işləməyə başlayıb. İlk türk mətbəəsi 1726-cı ildə İbrahim Mütəfərrikə tərəfindən yaradılmışdır. Bu mətbəədə çap olunan ilk əsər Vankulu lüğəti olmuşdur. Bu mətbəədə daha 16 əsər çap olunub.

Dünya tarixində tanınan ilk qəzet

Bəşəriyyət tarixinə nəzər saldıqda görürük ki, dünyanın ilk qəzeti Misirdə nəşr olunub. 3400 il əvvəl misirlilər mühüm hadisələri və ictimaiyyətə açıqlanması lazım olan inkişafları lövhələrdə yazırdılar. Bişmiş kərpicdən hazırlanan bu lövhələr əldən-ələ oxunurdu. Nil çayının sahilində tapılan bu lövhələr ilk qəzet hesab edilir. Dünyada mətbəədə çap olunan ilk qəzet 700-cü ildə Pekində Çinlilər tərəfindən çap olunub.

Osmanlı İmperatorluğunun ilk rəsmi qəzeti

Osmanlı İmperatorluğu dövründə çıxan ilk rəsmi qəzet “Təqvim-i Vekayi” qəzetidir. 1831-ci ildə nəşr olunan qəzet həftəlik nəşr olunurdu. Ölkədə baş verən hadisələri elan edənbu qəzetdə rəsmi və qeyri-rəsmi elanlar ərəb, fars, fransız, yunan və erməni kimi dillərə tərcümə edilmişdir.

~ Bütün zamanların ən çox satılan kitabı

Bütün zamanların ən çox satılan kitabı Çarlz Dikkensin 1859-cu ildə nəşr olunmuş “İki şəhərin nağılı” kitabıdır. 200 milyon satışa imza atan kitabın orijinal adı “Bu, iki şəhərin nağılı”dır. İngilis dilində nəşr olunan kitabın mövzusu Fransa inqilabı zamanı baş verən hadisələrdən ibarətdir.
Özünüzə oxumaq üçün kitab seçərkən müəyyən kriteriyalarınız olmalıdır. Ya kimsə bunu təklif edib, ya da adını çox eşitmisiniz. Halbuki, kitab seçimində ən mühüm amil onun müəllifidir. Bilirsən, biz deyirik ki, filan yazıçı nə yazsa, oxuya bilərəm… Çünki sən o yazıçının qələmini bilirsən və gözəlliyinə indi əminsən. Kitabı seçərkən birbaşa üz qabığında yazılan müəllifə baxırıq. Ancaq ilk nəşr olunan kitablarda belə deyildi. Ən qədim kitabların üz qabığına müəlliflərin adları daxil edilməyib.

İlk kitablar oğurlanmamaq üçün zəncirlənmişdi

İlk çap olunmuş kitablar kitabxanada gözlədikləri müddətdə zəncirlə bağlanırdı. Buna səbəb kitabların oğurlanması qorxusu olub. O dövrün çətin şərtlərini nəzərə alsaq, kitab yazmaq, çap etmək kim bilir nə qədər zəhmət və xərc tələb edirdi. Bu səbəbdən kitabxananın rəflərində gözləyən kitablar oğurluq ehtimalına qarşı zəncirlənirdi.

Kitabların yalnız 2%-i 500.000-dən çox nəşr olunur

Hər gün yeni müəlliflər eşidirik. Yeni çıxan kitabları izləməyimiz, demək olar ki, mümkün deyil. Kitab mağazalarında və ya marketlərin kitab stendlərində adlarını ilk dəfə eşitdiyiniz müəllifləri görəndə çoxumuzun hamısının oxunub-oxumadığı haqda fikirləşirik. Təbii ki, cavab birmənalı olmayacaq. Ancaq bir yazarın və ya kitabın ədəbi mühitdə ayaqda qala bilməsi üçün kitab satışının böyük rəqəmə çatması lazımdır. Nəşriyyatdan çıxmış kitablar bir-birinin ardınca yenidən çap olunaraq oxumağa həvəs göstərənlərə təqdim olunur. Halbuki, statistikaya nəzər salsaq, dünyada hər il nəşr olunan 1,2 milyon kitabın yalnız 2%-i 500 min dəfədən çox nəşr olunur. Qalan dilim bu rəqəmə yaxın və ya ondan xeyli aşağıdadır.

Mənbə: İnternet