Mövqe
Televiziyada, kütləvi informasiya vasitələrində, eləcə də cəmiyyət üzvləri arasında bu mövzuda söhbətlər hər zaman olur, amma daha çox bayram günlərində və yaxud hər hansı konkret bir hadisə ilə bağlı səs-küy yaranıb məktəb divarların aşanda. Sonra unudulur, ta növbəti bayram gününə qədər. Nazirlik də unudur, məktəblər də, mətbuat da, adamlar da. Axı bunu danmaq olmaz, gizlətmək olmaz. Necə də gizləmək olar ki, hər bir ailənin bir yolu mütləq təhsil düşərgəsindən keçir.
Heç kim bu söhbəti özündən icad etmir. Elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev keçirdiyi brifinqdə deyib ki, bu məsələdə iki hal olur: “ Biri məcburetmə, biri də valideynlərin özlərinin təşəbbüsü ilə hədiyyələrin alınması. Bu halda istəyimiz odur ki, bizə şikayət daxil olsun ki, məsələni araşdıra bilək. 8 martda və digər günlərdə valideynlərin təhsil işçiləri üçün bahalı hədiyyə alması və külli miqdarda pulun verilməsi ümumilikdə pedaqoji dəyərlərə uyğun deyil…
… Amma valideynlərə sadəcə tövsiyə edə bilərik. Bu hərəkət daha çox davranış problemidir. Valideynlər özlərində cəsarət tapıb rüşvət formasında hədiyyə verməməlidir. Yanlış utanmaq hissindən valideynlər müəllimləri maddi dəyəri böyük olmayan, əksinə mənəvi dəyəri çox olan açıqcalarla təbrik etsinlər”.”
Necə yəni, məcburetmə yolu ilə. Əgər sağlam pedaqoji mühit, sağlam kollektiv olarsa , pedaqoji rəhbər vəzifələrə seçim məktəbin və valideynlərin iştirakı ilə məktəbin özündə seçilrsə, heç bir müəllim buna cəsarət edə bilməz, edərsə, iş yerini itirə bilər. Cinayət əməlinin təsvirinə görə, rüşvətalana məsuliyyət yarandığı kimi, rüşvət alana da yaranır.
Hörmətli Nadir İsrsfilovun adı cəfakeş təhsil fədaisi kimi kimi pedaqoji ictimaiyyətə . çoxdanməlumdur. Nadir müəllim bu mövzuda belə bir fikir səsləndirdi ki, hansı qanunda yazılıb ki, müəllimi təbrik etmək və ya ona hədiyyə vermək olmaz…? Razıyam. Bəs harda yazılıb ki,müəllimə hədiyyə vermək olar? Müəllim əməyi elə bir əməkdir ki, onu heç bir ölçü vasitəsilə ölçmək, çəkmək, hesaba almaq və dəyərləndirmək mümkün deyil. Bizim oxuduğumuz illərdə müəllimlər vardı ki, öz pulları ilə şagirdə dəftər, qələm alırdı. Daha sonrakı illərdə qələmdən, kitabdan, güldən başlayıb, gətirib çıxartdılar gül almaq adı ilə pul yığmağa..Necə yəni, 50 manata qədər rüvət sayılmır? Biri 50 manata qədər dəyəri olan hədiyyə almağa gücü çatır, birinin 100-200 və daha artıq manatlıq, birinin isə heç.
Bəs onda necə olacaq. Rüşvətlə yeri-göyü qamarlamağa səfərbər olmuş məmur uşağı onda arxiv mühafizinin qızından artıqdır? Müəllim məmurun uşağına bir ayrı mövqe bəsləməlidir, kitabxanaşçı uşağına bir ayrı?
Son Qadınlar bayramlarının birində Bakı məktəblərinin birinin ətrafındakı zibil qabları həmin gün ancaq təbrik gülləri ilə dolub boşalıb. Müəllimlər buketləri çeşidləyiblər, bələdiyyə məmurunun qızının gül buketini götürüb, rabitə işçisinin övladının gül buketini isə xadimələ verib ki, aparın atın….
Müəllimlər günü hədiyyə kampaniyası şagirdlər arasında da, müəllimlər arasında da fərqlilik yaradır, müəllimə də, işagirdə də psixoloji təsir edir. Ailələri hədiyyə biznesində iştirak etməyən uşaqlar psixoloji ayrı-seçkiliyə məruz qalırlar. Eləcə də fundamental fənlərlə, əmət təlimi, idman, nəğmə, rəsm, təsviri incəsənət kimi fənləri tədris edən qadın müəllimlərə yanaşmalar fərqli olur. Bu müəlllimlə ya unudulacaq, ya da fundamental fənnlərin müəllimlərinə alınan hədiyyənin çeşidi, dəyəri daha yüksək olacaq.
Bu, hələ heç də son deyil. İlk hədiyyə almaq, ilk hədiyyə vermək həm də daha sonrakı hədəiyyələr üçün etik olmayan kommersiya əlaqəsi yarada bilər. Hər dəfə daha bir əlavə daha bir rəğbət formalaşdırq bilər, halbuki, bunlar olmamalıdır.
Müəllim elə bir ülvi şəxsiyyətdir ki, adına bir cizgi belə, düşməməlidir. Sən müəllimini sevirsənsə, onun dərslərində özünü nümunəvi apar, yaxş oxu. Ən şöhrətli ali məktəblərinin birinə qəbul olun.Orada da yaxşı oxu. Müəllimini hər götrdüyündə, hər bayramında bir gül dəstəsi ilə təbrik et, əllərini öp. Yoxsa, həmişə dərsinə gecik, dərsdə intizamsızlıq et, dərs oxuma , Müəllim günündə 10-15 manatlıq hədiyyə alıb, gümanını bu hədiyyəyə bağla ki, bir yarımcan “3” yazsın, attestat alasan.
10-15 manatlıq hədiyyə də rüşvətdir. Daha eybəcər məqsədlər üçün niyyət tutmaqdır. Çünki 10-15 manatlıq rüşvət verməklər, rüşvət almaqla atılan addımlar getdikcə iriləşməlidir və irəliləşəcək də.
Yadıma Qoqolun “ Müfəttiş”komediyasından bir səhnə düşdü. Əsərlə ilk tanışlığımız orta məktəbin IX sinfində oxuyanda olub, daha sonra ali məktəbdə. Amma əvvəlki hər iki halda heç indiki qədər ləzzət almamışdıq. Çünki onda hələ ictimai həyata, ictimai münasibətlərə indiki kimi nüfuz etməmişdik.
Odur ki, əsərdəki mətləblər bizə ancaq təhkiyə kimi çatırdı. Yəni, bunun həyatla ilişgisini görmədiyimizdən, dərk edə bilmədiyimizdən
üstündən oxuyub da adlamışdıq.
Yaşa dolduqca nələr görmədik sonra həyatda. Və bu gördüklərimizdən, həyatımızla çulğaşanlardan sonra yenidən “Müfəttiş”i oxuyanda, canımıza yağ kimi yayıldı.
Qoqol bu komediyası ilə məşhur yazıçı, filosof və pedaqoqu Aleksandr İvanoviç Gertsenin təbirincə desək, Rusiyanın “xəstəlik tarixi”ni vermişdir.
Əsərdə məhkəmə sədri Ammos Fyodroviç Tyapkin-Lyapkin deyir ki: “Mən rüşvət aldığımı açıq-aydın hamıya deyirəm, amma necə rüşvət? Ov tulası, bu, tamamilə ayrı məsələdir”. Qanunların təfsirini verməli olan bir ədliyyə işçisi elə fikirləşir ki, rüşvət ancaq iri məbləğdə puldur. Rüşvət isə hər hansı bir vəzifəli şəxsə verilən pul və ya əşya şəklində maddi sərvətdir.
Nə hakim, nə müəllim, nə də heç kim bu sərvətə təslim olmamalı, cəmiyyətin nizamını zədələməməlidir.
Sitatlar:
Müəllimlər, yeni nəsil sizin əsəriniz olacaqdır!
Mustafa Kamal Atatürk
Əgər müəllim ancaq işini sevirsə, o yaxşı müəllim olacaq. Əgər müəllim bir ata, bir ana kimi şagirdi sevirsə, o bütün kitabları oxuyan, lakin nə işini, nə də şagirdləri sevməyən müəllimdən yaxşı müəllim olacaq.Əgər müəllim işinə və şagirdlərə olan məhəbbətini özündə birləşdirirsə, o, kamil müəllimdir.
Lev Tolstoy
Müəllim əbədiyyətə hökm edən insandır.
Henri Bruks Adams
“ Ana və Uşaq" 
Hörmətli istifadəçilərimizi yazılar haqqında münasibət bildirməyi, öz təklif və iradlarını bildirməyə dəvət edirik.