Maraqlı məlumatlar
Qızıldərili hər zaman özünü təbiətə , dostuna, həyat yoldaşına və atına əhəmiyyətli dərəcədə bağlanmış hiss edir. Onlarda qadın və kişi arasındakı münasibət hər zaman sirli və müqəddəs olaraq qəbul edilir. Gənclər insanlarda uzaqda, bir neçə gün və ya bir həftə təbiətdə vaxt keçirmələri və sonra da qəbilələrinə ər-arvad olaraq qayıtmaqları ənənə idi. Sadəcə, iki ailə arası hədiyyələşmə baş verirdi. Bu evliliyə, sadəcə, böyük dini şəxsiyyəti olan Bilgə Təbiət Ana xeyir-dua verir.
Hamilə qadının dünyaya gətirəcəyi körpə üçün hansı ayinləri yerinə yetirirdi?
Körpə ana bətnində olduğu andan dindar bir insan olub və anasından ruhən təsirlənib.
Hamilə qadın hər zaman gizlicə elə düşünərdi ki, sanki, hər şeyin yaradıcısı olan Böyük Sirrə duyulan məhəbbət, bütün kainatla qardaşlıq hissi doğmamış uşağın ruhunu dolduracaq.
Valideynləri yeni doğulmuş qızıldərili körpələrinə heç vaxt deməyəcəkləri bir ad qoydular. Uşağa adını söyləmək ruhunu itirmək deməkdi. Ruhunu itirmiş doğma adam olsa da, dəyərsiz görünürdü. Ruhsuz və ya adı olmayan, qəbiləsinə qayıtmağa imkan verəcək bir iş görməyincə, o, qəbiləsini tərk etməli idi.
Müqəddəs və gizli olduğu düşünülən ad uşağın xarakterinə və davranışına görə formalaşıb. Əhəmiyyətli adlar üç nəsil boyu davam etdirildi, lakin hər dəfə insan bu ada layiq olduğunu göstərməli idi.
Qara Şimal Maralı, Vəhşi Buğa, Təcavüzkar Ayı: Döyüşçülər arasında ən enerjili şəxsiyyətə və yaxşı döyüşçü keçmişinə malik olanlara qorxulu təbii qüvvənin adları verilirdi.
Mavi Göy, Sarı Quş, Yaxşı Yol: Daha sakit xarakterlərə sahib olanlara verilən adlar bunlara bənzəyirdi.
Sirli Gecə, Müqəddəs Bulud, Qadın Ruhu: Eyni şey qadınlar üçün də keçərlidir. Onların adları ya evlə əlaqəli, ya da gözəl əşyaların və həyatın gözəlliyini əks etdirən adlardan seçilirdi.
Bir qızıldərili uşağına necə təhsil növü verildi?
Qızıldərili ana dünyaya gətirdiyi körpəsi üçün ilk gündən əvvəlcə barmağı ilə səssizcə təbiətə işarə edərək, sonra səhər-gecə quşlar kimi pıçıldayıb oxuyur, uşağın mənəvi tərbiyəsini davam etdirir.
İlk dərs səssizlik, sevgi, hörmət idi. Uşaq ağlayanda və ya narahat olanda ana əlini qaldırıb ona deyirdi: “Sakit ol! Sən ruhları narahat edə bilərsən”.
Sonrakı dərslər səxavət, cəsarət və iffət idi.
Uşaq yeddi yaşına çatanda, əgər oğlan idisə, anası onu daha kişi təhsili almaq üçün atasına təhvil verərdi. Oğlan alicənablığın nə demək olduğunu dərhal öyrənməli idi. Buna görə də ona ən çox dəyər verdiyi şeyləri təslim etməli olduğu öyrədildi. Atası var-dövlətə, mal-dövlətə sevginin aradan qaldırılmalı olan zəiflik olduğunu izah edərək, maddi şeylərə bağlılığın mənəvi tarazlığı pozduğu, insanları dəyərdən saldığı vurğulanıb.
Uşaq qız idisə, daha müdrik və təcrübəli olan nənəsinin himayəsinə verilirdi. Nənə və babaların vəzifəsi gəncləri adət-ənənələrə, inanclara öyrətmək idi. Ailənin böyük üzvləri gənclərin müdrikliyini, təcrübələrini gələcək nəsillərə ötürmək üçün onlara müqəddəs nağıllar danışardılar.
Qeyd: Yazı internet mənbələrindən tərcümə yolu ilə təqdim olunur.
“ Ana və Uşaq" 
Hörmətli istifadəçilərimizi yazılar haqqında münasibət bildirməyi, öz təklif və iradlarını bildirməyə dəvət edirik.