Aygün Bəylər – Əl çatmayan ulduz

Nostalji

Kainatda elə ulduzlar var ki, özləri çoxdan sönüb. Lakin şəfəqləri əsrlərdən bəri əsrlərdən bəridir ki sönməyib, insanların yolunu, beynini, təfəkkürünü işıqlandırır. Bəşər tarixində də o ulduzlara oxşayan insanlar var, onlar həyatdan çoxdan köçmüşlər. Fəqət, əməlləri, insanlıq üçün ürəklərində yuva qurmuş ideallar ölməyib, bu gün də insanlara yaşamaq öyrədir, onlarınişıqlı arzular uğrunda apardıqları mübarizələrinə ruh verir,ümid verir. Bütün xalqların tarixi belə şəxsiyyətlərlə zəngindir. Belə şəxsiyyətlər bütün dövrlərdə olmuşdur. Aristotel, Hippokratdan, Əl-Xarəzmidən, Nizamidən, Füzulidən, Ana dilimizi dövlət dili səviyyəsinə qaldırmış, Azərbaycan torpaqlarını birləşdirmiş, mərkəzləşdirilmiş Azərbaycan dövlətini yaratmış Şah İsmayıl Xətaidən, Memar Əcəmidən, N.Tusidən başlamış

sovet kosmik proqramının banilərindən biri olmuş Kərim Kərimova, görkəmli neftçi, mühəndis-geoloq Fərman Salmanova, dünyalarca məşhur sənət adamları olmuş Rəşid Behbudova, Qara Qarayevə, Tahir Salahova, ümummilli lideimiz HeydərƏliyevə, məşhur alim və mütəfəkkir, akademik Azad Mirzəcanzadəyə, süni intellekt tədqiqatçısı, Amerikadakı Berkli Kaliforniya Universitetində kompüter elmləri professoru Lütfizadəyə və hələ adlarını böyük ehtiram və qürurla qeyd edə biləcəyimiz neçə-neçə məşhur şəxsiyyətlərimiz var ki, onlar haqq dünyalarına qovuşsalar mənən yaşayırlar və yaşayacaqlar da. Arzu və əməlləri ilə birgə, bütün şüurlu həyatlarını bəxş etdikləri Azərbaycan xalqı ilə birlikdə. Bu yazını həsr etmək istəyimiz Aygün Bəylərin yerini də mən adlarını qeyd etdiyimiz məhur şəxdiyyətlərin davamçıları sırasında görürəm. Nə olsun ki, az yaşadı… 48 yaş nədir ki… Amma mənalı ömür üçün yaş həddi şərt deyil. Cəfər Cabbarlı 35 yaşında dünyasını dəyişib. İstiqlal şairlərimiz Mikayıl Müşfiq 31, Almaz İldırım 45 yaşın içindəykən irticanın qurbanlrıı oldu. Böyük yazıçımız Cəfər Cabbarlı , görkəmli tənqidçimiz Məsud Əlioğlu 45 yaşında əbədiyyətə qovuşmuşlar. Gənc, istedadlı müğənni Xeyransa Məmmədova 29 yaşındaykən pərəstişkarlarını nisgilli qoyub getmədimi? Nəzakət Məmmədovanın, daha sonra Səxavət Məmmədovun, Rafiq Babayevin vəfatını unutmuşuqmu və yaxud unudacağıqmı?

Sən bir taleyə bax. Əli Kərim şeirlərin birində insanları doğmalarından, sevdiklərindən əbədi ayıran ölümün müdhişliyini, amansızlığını dilə gətirir:

(ixtisarla)

…Hardan gəldi çıxdı

ölüm – bu qoca kaftar.

Yaman kəmfürsətdir,

Görmür ki,

əlimdə nə qədər işim var?

Heç kim inanmır ki,

Öləcək..

Elə mən də…

Amma ölüm

oğlanlarımın

kədərli təbəssümüylə

gülümsəyəndə,

Onların, hələ dünyanı

tamam yığa bilməmiş

gözləriylə baxanda

onlarla bir oyanıb da,

Bir oynayanda,

Hər işdə onlardan

geri qalmayanda,

Sadiq köpək kimi girəni,

çıxanı yoxlayıb

qapının yanından ayrılmayanda,

İnandım öləcəyimə…

Demədim heç kimə.

Tabutuma oğlanlarımı

yaxın qoymayın!

Təbəssümlərini qoyarlar ora,

Qoymayın onları

həyətdən bir adam çağıra,

Oyuncaqlarını,

oyunlarını gətirib

qoyarlar tabutuma,

Birdən-birə

qocalarlar.

Mənsə aparıram

sizə lazım olmayan

nəyim var.

Amma qoyub gedirəm

nöqsanlarımı.

Onlar narahat yaşadar

oğlanlarımı,

Tabutuma

Bir az kağız qoyun,

bir dənə də qələm.

Hayıf, bu yaşda heç nə,

heç nə deməmişəm.

Dostlar

bir şeir desinlər,

İşdi imkan olsa,

bir dənə də mahnı

çaldırsınlar.

Şeirlə mahnının möcüzəsilə

Ayılmağa

çox dəli bir ümidim var.

Ölüm çəkmiş olsa üzümə

sarı bir kədər,

Əvvəlki təbəssümümü

salın yada

düşünüb bır qədər.

Gecələr

yazmaq,

oxumaq eşqi gələndə

Paşanın,

Azərin,

Orxanın,

Asın təbəssümümü

divar lapması kimi

başı üstdən

Uç canımın,

üç

igid oğlanımın

Paşamın,

Azərimin,

Orxanımın.

Və elə həmin il də oğlanları ilə vida edir…

38 yaş nədir ki, lap 48yaş nədir ki, “ölüm, bu qoca kaftar” qıydı Aygün Bəylərə.

Ondan sonra daha biz də “ doyunca tut yeyə bilməyəcəyik”. Aygün gözəl oxuyurdu. Heç bir audiovisual vasitəyə ehtiyacı yox idi. Allah səs və bir də mükəmməl platoniklik bəxş etmişdi ona. Bütün mahnıları çılğıncasına ifa edirdi. Aktyorlar var ki, şirinmahnılar ifa edə bilirlər. Amma onlar müğınni deyillər. Amma Aygünün mahnılarının cazibə qüvvəsində məxsusi olaraq bir aktyorluq ampluası vardı. O, hsnsı mahnını ifa edərdisə oqədər obrazlılıq aktı göstərirdi ki, mən qoppac olurdum ki, Allah, bu qızımızın səsini qırma, zilə qalxanda, bəmə düşəndə onu qoru. Qoxurdum ki, bu qədər yanmaq olmaz, ah çəkmək olmaz… Yanıb qurtaracaq bu qız…Allah onu həmişə də qorudu. Amma o, ayrı cürə yandı və yandırdı.

Tut ağacım, tut ağacım,

Aman yerim, güman yerim…

Xatirələr qanadında

Yaşatdığım pənah yerim…

Aygün yanıqlı səsi ilə bizi tutun da, tut ağacının da kult müqəddəsliyinə tapındırdı. O, bizim hamımızın təslimiyyətini bu qocaman ağaca elə çatdırıb ki, bu and-aman həyətlərdə çox az sayda qalan tut ağaclarına mütləq bir qədirşünaslıq hərəkatı yaratmalıdır.