Maraqlı məlumatlar

Qu quşu (Cygnus) “Anatidae” fəsiləsinə aid ağ su quşu növlərinin ümumi adıdır.

Yetkinlər qara ucları və qara üz çıxıntıları olan narıncı dimdiklərindən başqa, tamamilə ağ rəngdədirlər. Yetkinlik yaşına çatmayanlar əvvəlcə solğun boz-qəhvəyi rəngdə olur, daha sonra boz dimdik və qara üz işarəsi ilə diqqətə gəlir. Boynunu “S” formasına əyərək və ya dimdiyi aşağı əyib, boynunu da dik tutaraq üzür. Quyruğu ucludur və tez-tez yuxarı qaldırır. Başını irəli uzadaraq uçur və uçarkən bir qədər əyilmiş qanadlarından dərin, musiqili və ritmik bir səs çıxır.

Qu uşları  zooparkların, şəhər parklarının, ümumiyyətlə, təbiətin bir yaraşığıdır. Uşaqlar bu gözəl quşlara yaxınlaşmaq, onlara yem vermək və onlarla oynamaq istəyirlər. Qu quşlarına düşən günəş işığı, onların parlaqlığınə və gözəlliyi çoxaldır.

Qu quşu gözəllik və sədaqət rəmzidir.

Bu qu quşları çox böyükdür və bütün bədəni ağ rəngdədir, çəhrayı ucu iki qara silsiləyə malikdir. Onların ucu o qədər həssasdır ki, su altında üzərkən ondan sensor kimi istifadə edirlər. Quşlar arasında ən uzun boyun 25-35 boyun fəqərəsi ilə qu quşlarıdır. Onların bədənində təxminən 2500 tük var. Onların ömrü çox uzundur, təbiətdə 20 ilədək, hətta zooparklarda və parklarda 50 ilə qədər yaşayırlar. Qu quşları su ilə əhatə olunmuş nəm torpaqlara üstünlük verirlər. Yuvalarını kurqanların üstündə qururlar. Tundra qu quşu yuvalarını qütb düzənliklərinin nəm torpaqlarında qurur və təxminən bir mil genişlikdə bir əraziyə nəzarət edir və bununla da mülkünü digər qu quşlarından ayırır. Qu quşları yaşamaq üçün daha sərin ərazilərə üstünlük verirlər və istidən nifrət edirlər. Bu nəhəng qu quşlarının yuvalarını Şimali Amerika və Şimali Rusiyada görmək olar. Qara boyunlu qu quşlarına Braziliyada, qara qu quşlarına Avstraliya və Yeni Zelandiyada rast gəlinir. Dilsiz qu quşları da Avropada yaşayır.

Təbiətdə qu quşlarının sevimli yeməyi olan qu quşları nişastalı bitkilərin köklərini və su bitkilərinin vəzilərini yeyir və bunun üçün qayçı kimi ucları ilə bitkiləri və sualtı otları tikə-tikə doğrayır, on-iyirmi   saniyə su altında qala bilirlər. Bu quşlar uzun və əzələli boyunlarına görə boyunlarını əyərək suyun içində başlarını əyərək çənələrini suyun dibində saxlayaraq davamlı olaraq su bitkilərini udmaq qabiliyyətinə malikdirlər. Quru yerdə toxum və taxıl yeyirlər, lakin başlarını bərk yelləməlidirlər ki, toxum boğazlarından keçsin. Qu quşlarının bir çox növləri ot yeyən heyvanlardır, lakin lal qu quşu da balıq yeyir.
Buğda, arpa, arpa ilə də qidalanırlar, eləcə də  qarğıdalı, kahı, kələm, ot və hindiba, hətta peçenye və çörək də yeyirlər.

Qu quşları  bütün həyatlarını öz yoldaşlarına həsr edir və  hər zaman  bir yerdə qalırlar. Onlar növbəti yumurta qoymaq üçün yuva qurana qədər balalarına qulluq edirlər.   Deyirlər ki, Qu quşlarından biri ölərsə, o biri ömrünün axırına qədər tək yaşayır. Və heç vaxt  yad qu quşu ilə cütləşmir.

Qu quşları iki-üç yaşında yetkinlik yaşına çatır və beşə qədər yumurta qoya bilir. 30 gün yumurta üzərində yatırlar. Onların balaları əvvəlcə suda üzməyi, 65-70 gündən sonra isə uçmağı öyrənirlər. Onların lələkləri iyul və avqust aylarında tökülməyə başlayır və onların yerində yeni tüklər çıxır. Qu quşları çox güclü və güclü quşlardır.

Qanadları o qədər güclüdür ki, qanadlarını çırpmaqla insan əlini qıra bilirlər. Qu quşları çox sakit məxluq olsalar da, bəzən hirslənirlər və hirslərini boyunlarını əyərək əks istiqamətə hücum edərək göstərirlər. Qu quşları öz mülklərini yadlara və digər qu quşlarına qarşı qoruyur, lakin ördəklərə və kiçik quşlara dözür. Qışda 20 və 40 nəfərlik qruplarla köç edirlər. Körpə qu quşları qidalanma, istirahət, marşrut və istiqamətlər və s. kimi xüsusi təlimləri öyrənmək üçün ən azı bir il qrupda valideynlərinin yanında qalırlar. Qu quşları gecə uçmağı sevirlər, gecələr isə yer səthindən 28 000 fut yüksəklikdə və dənizlərdən 2 000 mil yüksəklikdə uçurlar. Şimalda yuva quran qu quşlarının təxminən yarısı cənuba miqrasiya zamanı ölür, çünki onlar kifayət qədər güclü olmadan ərazini tərk etmək məcburiyyətində qalırlar. Qu quşları göbələk xəstəliklərinə, parazitlərə və viruslara çox həssasdır. Uşaqlar, nə vaxt səmada güclü mühacir sürüsü görsəniz, bu, onların köç vaxtı gəldiyini bildirir, bu gözəl quşlara diqqət yetirin və onlara zərər verməməyə çalışın.

Qeyd: Yazı tərcümə və müəyyən redaktə ilə təqdim olunur.